Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 1/2017 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Warunki techniczne wykonania i odbioru warstw uszczelnienia z zastosowaniem geomembran

Cz. 1. Właściwości geomembran
Piotr Jermołowicz  |  IZOLACJE 11/12/2014  |  22.06.2015
Warunki techniczne wykonania i odbioru warstw uszczelnienia z zastosowaniem geomembran. Cz. 1. Właściwości geomembran | Construction and commissioning requirements for sealing layers that utilise geomembranes. Part 1: Properties of geomembranes
Warunki techniczne wykonania i odbioru warstw uszczelnienia z zastosowaniem geomembran. Cz. 1. Właściwości geomembran | Construction and commissioning requirements for sealing layers that utilise geomembranes. Part 1: Properties of geomembranes
Archiwum autora

Geomembrany muszą spełniać swoje funkcje przez cały okres funkcjonowania obiektu. W tym czasie narażone są na agresywne działanie chemiczne i mikrobiologiczne produktów procesów biologicznych zachodzących w składowiskach/wylewiskach oraz w glebie.

Geomembrany to jeden z głównych elementów systemów uszczelnień. Tą syntetyczną wykładzinę o bardzo niskiej przepuszczalności stosuje się jako barierę uszczelniającą i współpracującą bezpośrednio z gruntem. Jej zadaniem jest zapobieganie migracji zanieczyszczeń w formie płynnej lub gazowej.

Budowa geomembran

Geomembrany wykonywane są ze stosunkowo cienkich i ciągłych arkuszy polimerowych. Mogą także powstawać w wyniku impregnacji geotekstyliów masą asfaltową lub elastomerową lub mieć postać wielowarstwowych geokompozytów bitumicznych. Obecnie stosuje się geomembrany powstałe z:

  • polietylenu o dużej gęstości (HDPE),
  • liniowego polietylenu o niskiej gęstości (LLDPE),
  • polipropylenu (PP),
  • polichlorku winylu (PVC).

Warto przeczytać: Geomembrany PEHD montowane na podłożach składowisk odpadów

Rzadziej stosowane są materiały z:

  • elastycznego polipropylenu:
    – niezbrojonego (fPP),
    – zbrojonego (fPP-R),
  • polietylenu chlorosulfonowanego zbrojonego (CSPE-R),
  • terpolimeru etylen-propylen-dien:
    – niezbrojonego (EPDM),
    – zbrojonego (EPDM-R),
  • etylenowego stopu polimerowego zbrojonego (EIA-R).

Najważniejsze parametry

ABSTRAKT

W pierwszej części artykułu dotyczącego warunków technicznych wykonania i odbioru warstw uszczelnienia z zastosowaniem geomembran omówiono właściwości tych materiałów. Porównano własności fizykochemiczne folii HDPE i PVC, metody łączenia oraz odporność biologiczną i chemiczną. Przedstawiono wybrane parametry różnych rodzajów geomembran.

The first part of the article concerning construction and commissioning requirements for sealing layers that utilise geomembranes discusses the properties of these materials. It provides a comparison of physico-chemical properties of HDPE and PVC films, connection methods and their biological and chemical resistance. The article also presents selected parameters of various types of geomembranes.

Geomembrany polimerowe nie są całkowicie nieprzepuszczalne, ale są stosunkowo słaboprzepuszczalne w porównaniu z geotekstyliami czy gruntem, a nawet gliną i iłem.

Typowe wartości przepuszczalności geomembran HDPE mierzone badaniami przenikalności pary wodnej wynoszą od 1×10–12 do 1×10–15 m/s, czyli są o 3–6 rzędy wielkości mniejsze niż w przypadku typowych bentomat i folii PVC. O jakości uszczelnienia decydują właściwości fizyko-mechaniczne, odporność na związki i substancje chemiczne oraz procesy starzenia (utlenianie i UV).

Geomembrany stosowane jako uszczelnienia przechodzą przez wiele badań dotyczących właściwości:

  • fizycznych:
    – grubości,
    – gęstości,
    – masy jednostkowej,
    – przepuszczalność pary wodnej,
    – wskaźnika płynięcia,
  • chemicznych:
    – badania odporności na związki i substancje chemiczne, również odcieki,
    – pęcznienia,
    – utleniania,
    – promieniowania UV,
  • biologicznych:
    – odporności na zagrzybienie,
    – odporności na bakterie,
    – odporności na gryzonie,
  • termicznych:
    – odporności na wielokrotne wahania temperatury,
    – współczynnika liniowej rozszerzalności i skurczu,
  • mechanicznych:
    – wytrzymałości na przebicie,
    – wytrzymałości na rozdzieranie,
    – wytrzymałości na rozciąganie,
    – wytrzymałości na tarcie.

W TABELACH 1–2 przedstawiono wybrane parametry różnych rodzajów geomembran.
Na RYS. 1–3 porównano własności fizykochemiczne nowych folii HDPE i PVC.

Porównanie materiałów

Szczelna geomembrana składa się z odpowiednio ułożonych i połączonych na brzegach pasów folii. Folie HDPE produkowane są w szerokościach od 5 m do 10 m (najszersze mają 10,5 m), podczas gdy szerokość folii PVC nie przekracza 3 m. Szersza folia to mniej połączeń, a tym samym zwiększenie pewności co do szczelności geomembrany.

Folie HDPE łączone są przez zgrzewanie za pomocą nowoczesnych urządzeń zgrzewających z automatyczną kontrolą temperatury zgrzewania oraz prędkości przesuwu.

Przeczytaj też

Awarie i uszkodzenia konstrukcji
z wbudowanymi geosyntetykami w aspekcie błędów projektowych
i wykonawczych

Awarie i uszkodzenia konstrukcji
z wbudowanymi geosyntetykami
cz. 2

 Awarie i uszkodzenia konstrukcji
z geosyntetykami cz. 3

Zgrzewy są podwójne, a szczelność kontroluje się na całej długości za pomocą testu powietrznego wykonywanego w kanale kontrolnym powstającym między zgrzewami.

Czasem zachodzi konieczność spawania drobnych fragmentów za pomocą ekstruderów. W takich miejscach kontrolę szczelności wykonuje się metodą próżniową.

Metoda zgrzewania i spawania przy jednoczesnej kontroli połączeń na całej długości ma znaczną przewagę nad łączeniem klejami. Stosowanie klejów w terenie jest uciążliwe i powstają poważne trudności w zapewnieniu stałego docisku. Dotyczy to szczególnie miejsc trudno dostępnych, skarp i innych.

Równie istotne są różnice w odporności mikrobiologicznej obydwu tworzyw. Polichlorek winylu to produkt polimeryzacji chlorku winylu, do którego w procesie przygotowania do przetwórstwa dodaje się do 70% zmiękczaczy (plastyfikatorów), do 4% stabilizatorów, do 2% smarów, pigmentów, absorberów promieniowania nadfioletowego, a także pewne ilości wypełniaczy. Już we wczesnym okresie stosowania tego tworzywa zwrócono uwagę na rolę mikroorganizmów w zmianie jego właściwości użytkowych.

Zadaniem zmiękczaczy jest trwałe podwyższenie giętkości, udarności i odporności na zmiany temperatury w folii PVC. Usunięcie zmiękczacza z tworzywa wpływa na spadek elastyczności, zmniejszenie giętkości i zwiększoną kruchość. W trakcie wieloletnich obserwacji stwierdzono, że zmiękczacze stanowią źródło pokarmu dla mikroorganizmów.

Ubytek masy zmiękczonego PVC, podatnego na rozkład mikrobiologiczny można zaobserwować już w ciągu dwóch tygodni (zarówno w warunkach laboratoryjnych, jak i polowych). Ubytek masy zmiękczonego PVC następuje również pod wpływem bakterii.

W trakcie długoletniego pozostawania folii PVC w glebie i odpadach następuje atak grzybów i bakterii nie tylko na zmiękczacze, lecz także na stabilizatory i na samo tworzywo. Prowadzi to do obniżenia właściwości wytrzymałościowych folii, aż do jej uszkodzenia włącznie.

Aby uodpornić folie PVC na destrukcyjne działanie mikroorganizmów, producenci stosują dodatki w postaci preparatów (mikrobiocydów) o własnościach toksycznych dla mikroorganizmów.

Zobacz też: Analiza pracy wałów przeciwpowodziowych z ekranem szczelnym z geomembrany

Jednak przy wielości grzybów i bakterii w składowanych odpadach i glebie zawsze powstają wyselekcjonowane gatunki bądź odmiany odporne na mikrobiocydy lub wręcz znajdujących w nich źródło pokarmu.

POBIERZ E-BOOK [bezpłatnie]
warunki techniczne
Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki
– stan na 2014 r.

Badania odporności polietylenu na działanie mikroorganizmów wykazały, że jest on ogólnie odporny na ich działanie. Dotyczy to głównie folii z polietylenu o wysokiej gęstości HDPE. Żaden z badanych dotychczas szczepów grzybów nie był w stanie rozwinąć się na folii polietylenowej o dużej gęstości.

Należy podkreślić, że fermentacja beztlenowa odpadów komunalnych prowadzi do powstania stosunkowo silnych kwasów organicznych o sile porównywalnej z kwasem octowym, np. kwasu propionowego. Kwasy te wymywają z folii PVC plastyfikatory, najczęściej ftalany.

Wymywane plastyfikatory penetrują warstwy glebowe i stanowią szczególne zagrożenie, gdyż zaliczane są do związków silnie czynnych biologicznie i kancerogennych. W TABELI 3 podano ogólną odporność chemiczną geomebran w zależności od rodzaju materiału.

LITERATURA

 1. PN-B-10290:1997, „Geomembrany. Ogólne wymagania dotyczące wykonawstwa geomembran na budowie składowisk odpadów stałych”.
 2. PN-C-89035:1992, „Tworzywa sztuczne. Metody oznaczania gęstości i gęstości względnej tworzyw nieporowatych”.
 3. PN-C-89034:1981, „Tworzywa sztuczne. Oznaczanie cech wytrzymałościowych przy statycznym rozciąganiu”.
 4. PN-C-89091:1983, „Folie z tworzyw sztucznych. Oznaczanie wytrzymałości na rozdzieranie”.
 5. PN-EN ISO 12236:1994, „Geotekstylia i wyroby pokrewne. Badanie na przebicie statyczne (metoda CBR)”.
 6. PN-C-89093:1983, „Folie z tworzyw sztucznych. Oznaczanie zmian wymiarów liniowych”.
 7. PN-C-89021:1982, „Tworzywa sztuczne. Oznaczanie współczynnika liniowej rozszerzalności cieplnej”.
 8. PN-C-89087:1986, „Tworzywa sztuczne. Oznaczanie straty plastyfikatorów metodą węgla aktywnego”.
 9. R.M. Koerner, „Designing with geosynthetics”, Prentice Hall 2005.
10. N. Ivy, „HDPE geomembrane after 20 years of service”, „GFR”, June/July 2002, s. 18–20.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 11/12/2014

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Building Information Modelling - dowiedz się więcej »

BIM odnosi się do programów, które wspomagają projektowanie. Ich działanie polega na... czytaj dalej »


Jak skrócić okres inwestycji i zminimalizować koszty budowy?

Pęknięcie elewacji - jak tego uniknąć?

Te materiały upraszczają budowanie, poprawiają jakość architektoniczną budynków, skracają okres inwestycji, prowadzą do zminimalizowania kosztów oraz eliminują ryzyko powstawania mostków cieplnych i podnoszą wartość energetyczną budynków czytaj dalej » Szczególnie newralgicznym miejscem jest ościeże okienne i drzwiowe, gdzie często mocowane są prowadnice rolet, zawiasy okiennic czy balustrady przy portfenetrach. czytaj dalej »

Poznaj szczegóły montażu płyt do termoizolacji ścian od wewnątrz »


W zależności od stanu ściany, płyty montuje się metodą klejenia lub mocowania do stelażu aluminiowego lub drewnianego czytaj dalej »

 


Szukasz rzetelnego wykonawcy osuszania? Sprawdź »

Farby do wnętrz i elewacji - jakie powinny być?

Tu nie ma miejsca na błąd. Liczą się tylko najlepsze decyzje, tym bardziej, że często remont... czytaj dalej » W 2002r. rynek farb fasadowych został zrewolucjonizowany przez farbę zolowo-krzemianową, która bazuje na całkowicie nowatorskiej koncepcji spoiw, dzięki czemu... czytaj dalej »

Jak prawidłowo zamontować okna?

ciepła belka montażowa

Długotrwałą i bezproblemową eksploatację stolarki otworowej zapewni prawidłowo wykonany i szczelny montaż okien i drzwi. czytaj dalej »

 


Jak efektywnie uszczelnić okna?

Innowacyjne kanapki z płyt styropianowych. Co je wyróżnia?

Przy ocieplaniu zapomina się o tym, że bardzo duży ubytek ciepła następuje w wyniku ubogiej lub źle położonej izolacji framugi okiennej...
czytaj dalej »

Chroniona prawem patentowym metoda powstała dzięki wdrożeniu energooszczędnej nowatorskiej technologii produkcji z odzyskiem ciepła i redukcją strat w procesie czytaj dalej »

Termomodernizacja pomoże w walce ze smogiem?

Smog to temat bardzo nośny w mediach, zwłaszcza w okresie zimowym, kiedy w powietrzu unoszą się "efekty" palenia byle czymczytaj dalej »


Planujesz wykonanie bądź modernizację dachu?

Jak wybrać płytę styropianową w systemie ETICS?

Obecnie uszczelnienie co piątego dachu płaskiego oraz co piąta termoizolacja na krokwiach...
czytaj dalej »

Jakość izolacyjności termicznej systemu ETICS, zależy od materiału termoizolacyjnego, użytego w tym systemie. czytaj dalej »

Jak łączyć płyty g/k? Jakie produkty wybierać?

Których materiałów użyć z taśmą, a których bez taśmy zbrojącej? Jeśli szpachla to sypka czy gotowa? czytaj dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Synthos S.A. Synthos S.A.
Grupa Kapitałowa Synthos S.A. jest jednym z największych producentów surowców chemicznych w Polsce. Spółka jest pierwszym w Europie...
10/2018

Aktualny numer:

Izolacje 10/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Naprawy i renowacje stropów
  • - Sposoby mocowania ociepleń
Zobacz szczegóły
Podparapet termiczny - ciepły montaż okien

Podparapet termiczny - ciepły montaż okien

Świadomi inwestorzy coraz częściej wybierają okna o niskiej wartości współczynnika przenikania ciepła, wiedząc, jak ważna z punktu widzenia energooszczędności...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.