Konstrukcja balkonów i tarasów – typowe błędy

Hydroizolacje tarasów | Hydroizolacje balkonów | Mostki termiczne | Termoizolacja tarasów | Materiały termoizolacyjne
mgr inż. Maciej Rokiel  |  IZOLACJE 1/2014  |  25.06.2014
Konstrukcja balkonów i tarasów – typowe błędy </br> Balconies and terraces – waterproofing is not enough. Part 3: Typical construction errors in balconies and terraces
Konstrukcja balkonów i tarasów – typowe błędy
Balconies and terraces – waterproofing is not enough. Part 3: Typical construction errors in balconies and terraces
Archiwum autora

Zagadnień termoizolacyjnych nie można traktować w oderwaniu od układu hydroizolacji. Świadczą o tym najczęstsze problemy, z którymi borykają się użytkownicy tarasów lub balkonów.

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA - kliknij tutaj »

Problemy te pokazują, jak istotne jest dokonywanie na etapie projektu szczegółowych obliczeń cieplno-wilgotnościowych1. Należy przy tym zaznaczyć, że analiza konstrukcji powinna być wszechstronna, a wykonanie dokumentacji technicznej staranne.

Potrzeba dokonywania wszechstronnej analizy konstrukcji

Wykonanie analizy cieplno-wilgotnościowej jest niezbędne, gdy płyta tarasu jest ocieplona z obu stron. Taka sytuacja może mieć miejsce w budynkach remontowanych, natomiast w nowych teoretycznie nie powinna wystąpić. Teoretycznie, ponieważ zdarza się, że tego typu prace ociepleniowe muszą być wykonane z powodu różnorakich błędów projektowych i/lub wykonawczych.

Taka sytuacja miała miejsce w budynku pokazanym na FOT. 1–2. Płytę nośną wykonano niemal poziomo (minimalny spadek na zewnątrz, znacznie mniejszy niż wymagane 1,5%), po czym stolarkę drzwiową obsadzono w taki sposób, że na warstwy tarasu pozostawiono przestrzeń niespełna 9-centymetrową. Warstwę użytkową tarasu miały stanowić płytki (Czytaj więcej na ten temat).

Czytaj też: Balkony o różnej konstrukcji

Typowy, poprawny układ warstw2 był nie do wykonania. Konieczne było przyjęcie rozwiązania, które pozwala na maksymalne zredukowanie grubości i liczby warstw na płycie nośnej (grubość płyty jastrychu dociskowego powinna wynosić min. 5 cm, warstwa okładziny ceramicznej z uszczelnieniem podpłytkowym to 1–1,5 cm, ponadto wymagane jest wykonanie warstwy spadkowej; w efekcie na termoizolację praktycznie nie ma miejsca).

FOT. 1–2. Na skutek błędów projektowych oraz wykonawczych na warstwy konstrukcji pozostała przestrzeń 9 cm. Taka sytuacja wymaga zawsze indywidualnego podejścia.  |  Fot. Archiwum autora

Ostatecznie zastosowano rozwiązanie typu „niski próg” pozwalające na wykonanie warstwy użytkowej z okładziny ceramicznej z pominięciem warstwy jastrychu dociskowego. Maksymalna grubość warstwy termoizolacji ze względu na brak zapasu wysokości do progu drzwiowego nie mogła przekraczać 5 cm, założono zatem wykonanie dodatkowej termoizolacji wewnętrznej, co z kolei groziło niebezpieczeństwem kondensacji wilgoci w konstrukcji tarasu.

Przyjęty do analizy cieplno-wilgotnościowej układ warstw tarasu (patrząc od góry) był następujący:

  • okładzina ceramiczna,
  • mata drenująca T-50,
  • hydroizolacja,
  • termoizolacja – polistyren ekstrudowany gr. 2×2,5 cm z warstwą zaprawy z zatopioną siatką zbrojącą (siatką pancerną lub podwójną siatką do ociepleń),
  • paroizolacja,
  • płyta żelbetowa,
  • paroizolacja,
  • docieplenie od wewnątrz.
ABSTRAKT

W artykule opisano typowe problemy, z jakimi borykają się użytkownicy lokali z balkonami czy tarasami. Zwrócono uwagę na konieczność zapewnienia odpowiedniej izolacyjności cieplnej ścian w obszarach przyległych do balkonów i tarasów oraz samych tarasów. Podano wskazówki dotyczące wyboru materiałów do stosowania w tych konstrukcjach, projektowania z uwzględnieniem zagadnień cieplno-wilgotnościowych, a także dokonywania napraw balkonów i tarasów.

The article describes typical problems faced by users of premises with balconies or terraces. The need to ensure adequate thermal insulation of walls in areas adjacent to balconies and terraces as well as the terraces themselves is highlighted. Furthermore, guidelines on the selection of materials for use in these structures, for their design taking into account thermal and humidity issues, as well as repair of balconies and terraces are specified.

Przy podanym układzie warstw optymalne wydawało się wykorzystanie wariantu z drenażowym odprowadzeniem wody (na hydroizolacji układa się luzem specjalną matę, na której klejem mocuje się okładzinę ceramiczną). Jako hydroizolację najlepiej byłoby zastosować w tym systemie membranę z tworzywa sztucznego (ewentualnie samoprzylepną membranę bitumiczną).

Obliczenia cieplno-wilgotnościowe wykonano w odniesieniu do następujących materiałów:

  • okładzina ceramiczna,
  • mata drenażowa z tworzywa sztucznego,
  • hydroizolacja z membrany z PVC gr. 2 mm (nr 1 w TABELI 1),
  • termoizolacja – płyty z XPS-u gr. 2×2,5 cm z warstwą zaprawy z zatopioną siatką zbrojącą (siatką pancerną lub podwójną siatką do ociepleń) (nr 2 i 3 w TABELI 1),
  • paroizolacja – papa na osnowie aluminiowej (nr 4 w TABELI 1),
  • warstwa spadkowa z zaprawy szpachlowej typu PCC,
  • płyta żelbetowa (nr 5 w TABELI 1),
  • poliuretanowa płyta termoizolacyjna gr. 2 cm z warstwą paroizolacyjną (nr 6 w TABELI 1).

TABELA 1. Warstwy tarasu przedstawionego na FOT. 1–2 przyjęte do obliczeń cieplno-wilgotnościowych z hydroizolacją z membrany z PVC

W obliczeniach założono temperaturę zewnętrzną –24°C przy wilgotności względnej powietrza 87% i temperaturę wewnętrzną +20°C przy wilgotności względnej powietrza 65% (TABELA 1, RYS. 1–2).

Pomimo przyjęcia papy z wkładką aluminiową (o współczynniku oporu dyfuzyjnego μ  >  70 000) jako warstwę ­paroizolacji pojawiło się niebezpieczeństwo kondensacji pary wodnej pod hydroizolacją z membrany z PVC.

TABELA 2. Warstwy tarasu przedstawionego na FOT. 1–2 przyjęte do obliczeń cieplno-wilgotnościowych z hydroizolacją ze szlamu elastycznego

Ze względu na znaczny opór dyfuzyjny tej membrany wilgoć ta nie miałaby możliwości odparowania w okresie letnim. Okazało się, że zastosowanie optymalnego (z punktu widzenia wykonania hydroizolacji) materiału wodochronnego jest niemożliwe.

RYS. 3–4. Analiza cieplno-wilgotnościowa tarasu przedstawionego na FOT. 1–2 (warstwy według TABELI 2) z hydroizolacją ze szlamu elastycznego: rozkład temperatur (3), wykres ciśnień pary wodnej (4

Ostatecznie zdecydowano się na hydroizolację w postaci szlamu elastycznego, co pozwoliło na maksymalne ograniczenie niebezpieczeństwa kondensacji wilgoci (TABELA 2, RYS. 3–4). Układ warstw tego tarasu wyglądał następująco:

  • okładzina ceramiczna,
  • mata drenażowa z tworzywa sztucznego,
  • hydroizolacja ze szlamu elastycznego (nr 1 w TABELI 2),
  • termoizolacja – płyty z XPS-u gr. 2×2,5 cm z warstwą zaprawy z zatopioną siatką zbrojącą (siatką pancerną lub podwójną siatką do ociepleń) (nr 2 i 3 w TABELI 2),
  • paroizolacja – papa na osnowie aluminiowej (nr 4 w TABELI 2),
  • płyta żelbetowa z warstwą spadkową z zaprawy szpachlowej typu PCC – łączna grubość 18 cm (nr 5 w TABELI 2),
  • poliuretanowa płyta termoizolacyjna gr. 2 cm z warstwą paroizolacyjną (nr 6 w TABELI 2).
FOT 3–4. Warstewka lodu na części powierzchni tarasu sygnalizuje poważne błędy w wykonaniu konstrukcji  |  Fot. Archiwum autora

 

Wprawdzie wartość współczynnika przenikania ciepła U tego układu warstw wynosi 0,4 W/(m²·K), a więc jest wyższa niż dopuszczalna, to jednak przy założonym sposobie użytkowania pomieszczenia pod tarasem nie ma niebezpieczeństwa rozwoju pleśni na dolnej powierzchni stropu. Ponadto zminimalizowane zostaje niebezpieczeństwo kondensacji pary wodnej w warstwach konstrukcji.

Przykład ten dobitnie pokazuje, że w analizie konstrukcji nie chodzi tylko o podanie rysunków detali, ale i przewidywanie pewnych zjawisk.

Newralgiczne miejsca i typowe błędy

Na problemy z zawilgoceniem i/lub rozwojem grzybów pleśniowych ma wpływ także sposób wykonania termoizolacji płyty tarasowej, ścian znajdujących się pod tarasem (będących oparciem dla płyty konstrukcyjnej) oraz ścian kondygnacji pomieszczenia przyległego do tarasu.

Zacznijmy od termoizolacji płyty tarasowej. Na FOT. 3–4 widać warstewkę lodu na części powierzchni tarasu. Jest to zjawisko rzadko występujące, jednak sygnalizujące poważne błędy w wykonaniu konstrukcji.

FOT. 7–10. Efekt zakończenia pionowej warstwy termoizolacji na poziomie wierzchu jastrychu dociskowego  |  Fot. Archiwum autora

Równie ważne z punktu widzenia ochrony cieplnej jest prawidłowe zaprojektowanie i wykonanie detali, np. styku połać–ściana (dylatacja brzegowa). Detal ten jest newralgiczny z dwóch powodów. Po pierwsze, błędy w uszczelnieniu potrafią prowadzić do zawilgocenia strefy przypodłogowej w pomieszczeniu (FOT. 5–6), po drugie, jest to potencjalne miejsce występowania mostków termicznych.

FOT. 7–10. Efekt zakończenia pionowej warstwy termoizolacji na poziomie wierzchu jastrychu dociskowego

Jeżeli ściana przy tarasie docieplana jest w systemie ETICS (dawniej nazywanym BSO), to izolacja międzywarstwowa, niezależnie od jej umiejscowienia, musi być wywinięta na ścianę (na jej część konstrukcyjną, pod styropian), natomiast izolacja podpłytkowa – na warstwę zaprawy z siatką zbrojącą.

FOT. 7–10. Efekt zakończenia pionowej warstwy termoizolacji na poziomie wierzchu jastrychu dociskowego

ZOBACZ TEŻ

Konstrukcja balkonów
– zagadnienia
cieplno-wilgotnościowe cz.I 

Konstrukcja tarasów
– zagadnienia
cieplno-wilgotnościowe cz. II
 

Cokolik powinien być nieco cofnięty (2–3 cm), co pozwala uniknąć zalewania przez wody opadowe. Dobrze jest w tym miejscu stosować płyty z pianki fenolowej (lub inny materiał, który przy warstwie o tak zmniejszonej grubości cechuje się nie gorszą ciepłochronnością, niż pierwotnie zastosowany styropian).

FOT. 7–10. Efekt zakończenia pionowej warstwy termoizolacji na poziomie wierzchu jastrychu dociskowego

Jednak nie to jest główną przyczyną dodatkowych problemów w tym miejscu. Termoizolacja połaci tarasu i ściany musi być ciągła. Wymusza to odpowiednią organizację prac: jeżeli izolacja międzywarstwowa jest jednocześnie paroizolacją, to układa się ją na płycie konstrukcyjnej (lub warstwie spadkowej) i wywija na ścianę.

W zależności od zastosowanego materiału w samym narożniku stosuje się albo taśmę (np. dla mas KMB), albo układa się kliny (dla materiałów rolowych). Nie wolno wykonywać w tym miejscu fasety. Następnie układa się termoizolację strefy cokołowej, która musi sięgać aż do warstwy paroizolacji/izolacji międzywarstwowej.

Jeżeli jest tam klin, termoizolacja cokołu musi być docięta na wymiar, tak aby nie powstała pustka powietrzna (z tego powodu nie wykonuje się faset). Kolejnym etapem jest ułożenie termoizolacji płyty tarasowej (RYS. 5).

RYS. 5. Poprawny układ termoizolacji i hydroizolacji w strefie styku połaci ze ścianą; 1 – ściana, 2 – termoizolacja ściany, 3 – termoizolacja cokołu, 4 – płyta tarasu, 5 – paroizolacja i izolacja międzywarstwowa*, 6 – uszczelnienie zespolone (podpłytkowe), 7 – jastrych dociskowy, 8 – warstwa rozdzielająca, 9 – termoizolacja płyty tarasowej, 10 – klin z materiału termoizolacyjnego  |  Fot. Archiwum autora

Możliwa jest także kolejność odwrotna: najpierw układa się izolację połaci – wówczas musi ona być dosunięta do ściany i podcięta tak, aby przylegała do klina – następnie wykonuje się termoizolację strefy cokołowej. Jeżeli izolacja międzywarstwowa wykonywana jest na termoizolacji połaci, zasada wykonywania prac będzie taka sama.

RYS. 6–7. Izotermy (rozkład temperatur) w warstwach konstrukcji, w której pionowa warstwa termoizolacji ucięta została na poziomie wierzchu jastrychu dociskowego; geometria układu: ściana z betonu komórkowego, gr. 25 cm, ocieplona styropianem, gr. 14 cm, płyta tarasowa żelbetowa, gr. 20 cm, od spodu otynkowana tynkiem cementowo‑wapiennym, na płycie termoizolacja z płyt styropianowych, gr. 8 cm, jastrych cementowy, gr. 5 cm, okładzina ceramiczna; temp. na zewnątrz: –20°C, temp. wewnątrz: +20°C;  |  Fot. program SAT

Zdarzają się, niestety, sytuacje, że wykonawca z sobie tylko znanego powodu ucina pionową warstwę termoizolacji na poziomie wierzchu jastrychu dociskowego (FOT. 7–10). Skutkuje to powstaniem pustki powietrznej i liniowego mostka termicznego wzdłuż płyty tarasu. Jednoznacznie pokazuje to analiza numeryczna rozkładu temperatur w tym obszarze (RYS. 6–7).

Potrzebujesz więcej TREŚCI?

Odbierz TUTAJ
IZO-newsletter »

Dodatkowo należy się spodziewać kondensacji wilgoci. Jest to o tyle niebezpieczne, że zawilgocenie wystąpi także przy poprawnie wykonanych hydroizolacjach tarasu, przy czym wtedy zawilgoceniu ulegnie termoizolacja połaci. Przy dodatkowych błędach w wykonaniu izolacji połaci wilgoć może pojawić się także na ścianach (efekt podobny do pokazanego na FOT. 5–6, choć zwykle mniej intensywny).

FOT. 11–12. W miejscu styku jastrychu dociskowego z częścią nośną ściany powstaje liniowy mostek cieplny  |  Fot. Archiwum autora

Inne warianty tego typu błędów przedstawiono na FOT. 11–13. FOT. 11–12 pokazują, jak z powodu styku jastrychu z częścią nośną ściany powstaje liniowy mostek cieplny – przypomina to sytuację balkonu wspornikowego z nieocieploną płytą3.

FOT. 11–12. W miejscu styku jastrychu dociskowego z częścią nośną ściany powstaje liniowy mostek cieplny

FOT. 13 ilustruje natomiast ocieplenie ściany przy drzwiach na taras: najpierw wykonano warstwy posadzki, później próbowano docieplić ścianę. Taka sytuacja mogłaby ewentualnie mieć miejsce w starych, docieplanych budynkach, w nowych jednak jest niedopuszczalna.

FOT. 13. Docieplenie ściany przy drzwiach na taras w nowym budynku: najpierw wykonano warstwy posadzki, potem próbowano docieplić ścianę (sic!);  |  Fot. Archiwum autora

Kolejnym newralgicznym miejscem jest okap. W układzie z powierzchniowym odprowadzeniem wody4 izolacja termiczna połaci i ścian pod tarasem powinna być wykonana w sposób przemyślany (optymalny układ termoizolacji strefy okapu pokazano na RYS. 8).

RYS. 8. Optymalny układ termoizolacji strefy okapu; 1 – okładzina ceramiczna, 2 – klej do okładzin, 3 – uszczelnienie zespolone (podpłytkowe) ze szlamu elastycznego, 4 – taśma uszczelniająca, 5 – systemowy profil okapowy, 6 – sznur dylatacyjny, 7 – elastyczna masa dylatacyjna, 8 – jastrych dociskowy, 9 – termoizolacja ściany, 10 – termoizolacja płyty tarasu  |  Fot. Renoplast

Brak jej ciągłości lub mostki termiczne mogą prowadzić do ogrzewania powierzchni i znacznych strat ciepła, a także rozwoju grzybów pleśniowych w strefie styku ściany ze stropem. Tym bardziej, że naroże samo w sobie stanowi obszar mostka termicznego. I że jest to strefa usuwająca wodę z połaci tarasu.

Rozpatrzmy konkretny przypadek istniejącego, remontowanego budynku ze ścianami zewnętrznymi z cegieł, z tarasem pierwotnie bez ocieplenia i balustradami pełnymi. Układ warstw po remoncie wyglądał następująco:

  • ściana warstwowa – od wewnątrz: tynk cementowo wapienny, gr. 1,5 cm, ściana z cegły pełnej, gr. 0,25 cm, styropian EPS 70, gr. 15 cm (dla uproszczenia pominięto warstwę zaprawy z siatką zbrojącą i tynk mineralny); współczynnik przenikania ciepła U = 0,28 W/(m²·K);
  • strop – od zewnątrz: płytki ceramiczne na kleju, gr. 1,5 cm, jastrych cementowy, gr. 5 cm, styropian EPS 200, gr. 12 cm, płyta żelbetowa, gr. 15 cm, tynk cementowo-wapienny, gr. 1,5 cm (dla uproszczenia pominięto warstwy hydroizolacji i paroizolację); współczynnik przenikania ciepła U = 0,3 W/(m²·K).

Balustrady pełne usunięto i zamontowano balustrady stalowe, na słupkach. Projektowany układ termoizolacji był identyczny do pokazanego na RYS. 8.

Pierwsze problemy pojawiły się już wczesną zimą (przy temperaturze zewnętrznej od -2°C do -3°C. Po opadach śniegu wyraźnie był widoczny stopiony pas śniegu w strefie okapu. Dalsze objawy – zawilgocenie strefy naroża ściana–strop (wilgoć pojawiała się także w okresie bez opadów, przy obniżonej temperaturze zewnętrznej) oraz rozwój grzybów i pleśni narastały stopniowo.

Odkrywki wykazały, że z niewiadomego powodu na wieńcu, dokładnie nad ścianą, wykonano pas muru z cegły o wysokości równej grubości termoizolacji (12 cm), a termoizolację ułożono w uzyskanym zagłębieniu. Na całości wykonano jastrych dociskowy. Spowodowało to powstanie liniowego mostka termicznego.

 

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 1/2014

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Innowacyjny system kompozytowych wzmocnień konstrukcji »


W przypadku gdy temperatura przekroczy temperaturę zeszklenia, wówczas żywica nie jest... ZOBACZ »


Szukasz materiałów budowlanych dobrej jakości?

Dobierz najlepszy materiał izolacyjny »

Obok wiedzy na temat produktów, równie istotna jest znajomość technologii, którą... czytaj dalej » Niski poziom ochrony cieplnej generuje wysokie koszty utrzymania budynku, stanowiące duże obciążenie budżetu... czytaj dalej »


Opłacalność paneli fotowoltaicznych - najnowsze informacje i porady »

Uszczelnianie obiektów inżynieryjnych - jak to robią specjaliści?

W przyszłym roku nastąpią znaczne podwyżki cen energii elektrycznej, dlatego też warto zastanowić się nad montażem paneli fotowoltaicznych.
czytaj dalej »

Jak prawidłowo chronić ściany fundamentwe i zapewnić gwarancję żywotności obiektu? czytaj dalej »

Czym skutecznie zaizolować fundament?

Zadaniem hydroizolacji jest zablokowanie dostępu wody i wilgoci do wnętrza obiektu budowlanego. Istnieje kilka rodzajów izolacji krystalizujących, a ich znajomość ułatwia zaprojektowanie i wykonanie szczelnej budowli. czytaj dalej »

 


Uszczelnianie trudnych powierzchni! Zobacz, jak to zrobić skutecznie »


Doszczelniając przegrodę od strony wewnętrznej budynku ograniczamy przenikanie pary wodnej do warstwy izolacyjnej, natomiast... ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Jak zabezpieczyć rury przed stratami ciepła?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Czym powinieneś kierować się przy wyborze odpowiedniej izolacji rur? czytaj dalej »

Jak wykonać trwałe posadzki?

Jakich technologii oraz materiałów użyć do wykonania podłóg przemysłowych, naprawy betonów lub przeprowadzenia renowacji posadzek?  czytaj dalej »


Dlaczego hydroizolacja budynków jest tak ważna?

Sprawdzony sposób na przyspieszenie ocieplenia »

W budynkach nowo wznoszonych barierę dla wody gruntowej stanowi hydroizolacja zewnętrzna ścian piwnic i izolacja pod płytą fundamentową... czytaj dalej » Jakiego produktu użyć, by aplikacja była łatwa, efektywność większa, a tempo pracy ekspresowe? czytaj dalej »

Jak mocować elewacje wentylowane?


Jak w realnych warunkach zachowują się różne systemy mocowań elewacji wentylowanych? ZOBACZ »


Zgarnij bony o wartości 100zł. Zobacz jak »

Jak dobrać posadzkę do obiektu?

3 kroki do Super CashBack
czytaj dalej »

Wybierz posadzkę, która będzie funkcjonalna i łatwa w czyszczeniu... czytaj dalej »

Najlepszy system stropowy?


Betonowe stropy można produkować na różne sposoby – z betonu przygotowanego na placu budowy lub w fabryce, gdzie panują kutemu optymalne warunki. ZOBACZ »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Alpha Dam Alpha Dam
O FIRMIE Alpha Dam Sp. z o.o. produkuje od ponad 10 lat profesjonalne materiały wodochronne i przeciwwilgociowe dla budownictwa.  Do 2008...
9/2019

Aktualny numer:

Izolacje 9/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowoczesne rozwiązania elewacyjne
  • - Jakość wykonania izolacji z szarego styropianu
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.