Wiarygodność eksponatów handlowych

Porównanie wełny z piankami natryskowymi | Znaczenie paroizolacji | Kryterium paroprzepuszczalności
mgr inż. Krzysztof Patoka  |  IZOLACJE 6/2013  |  09.06.2014  |  4
Credibility of commercial exhibits / Przegroda dachowa z pianką natryskową. Płyta gipsowo-kartonowa jest ułożona bez paroizolacji. Pianka styka się z płytą nieregularnie, ponieważ nie ma płaskiej powierzchni.
Credibility of commercial exhibits / Przegroda dachowa z pianką natryskową. Płyta gipsowo-kartonowa jest ułożona bez paroizolacji. Pianka styka się z płytą nieregularnie, ponieważ nie ma płaskiej powierzchni.
K. Patoka

Przed podjęciem decyzji o zakupie danego materiału czy systemu termoizolacyjnego, warto przeczytać ulotki i instrukcje dotyczące wyrobów różnych producentów oraz doradzić się osób mających fachową wiedzę. Dzięki takiemu przygotowaniu merytorycznemu łatwiej ustrzec się przed chwytami marketingowymi stosowanymi przez niektórych handlowców.

Handlowcy tworzą zwykle dla swoich potencjalnych klientów skróty i hasła opisujące oferowane materiały lub całe technologie. Informacje te są tak formułowane, by zachęcały do zakupu bez względu na rzeczywistą przydatność oferowanego produktu w danej inwestycji budowlanej.

Niektóre firmy dodatkowo przedstawiają eksponaty, które w prosty sposób mają dowodzić skuteczności produktu i przyspieszać procesy decyzyjne. Nie zawsze jednak takim sprzętom warto wierzyć.

Porównanie wełny z piankami natryskowymi

Na wielu ostatnich imprezach targowych można było obejrzeć eksponaty promujące termoizolację z pianek natryskowych (PUR lub PIR) – materiałów mających lepszą izolacyjność cieplną niż wełna mineralna.

Przykładem takiej ekspozycji był zestaw trzech komór, w których porównano dwa typy termoizolacji umieszczone w osobnych pojemnikach (rys. 1). Pod komorami znajdowały się żarówki grzejne emitujące dużo promieniowania cieplnego, zabieranego przez obieg powietrza wymuszony wentylatorami. Powietrze przechodziło przez wełnę, co miało dowodzić strat ciepła: nad próbkami wełny temperatura była wyższa, nad próbkami pianki zaś (która nie przepuszcza powietrza) – niższa. Aby efekt przepływu powietrza był lepiej widoczny, nad materiałami umieszczono piłki pingpongowe.

Rys. 1. Schemat przedstawiający zasadę działania kontrowersyjnego eksponatu. Nad termoizolacjami umieszczono wyloty powietrza zamknięte piłkami pingpongowymi. Na wskaźnikach termometrów widać, że nad pianką jest niższa temperatura niż nad wełną.  |  Fot. Redakcja

Takie przedstawianie zjawiska przepuszczania powietrza przez wełnę mineralną powoduje, że oglądający ocenia je negatywnie. Tymczasem jest to jedna z zalet tej termoizolacji – dzięki możliwości przemieszczania się powietrza wewnątrz wełny można kontrolować i regulować przepływy pary wodnej przez przegrody budowlane.

Wilgoć przenika w różnej formie przez większość powszechnie stosowanych materiałów budowlanych. Z tego powodu zdecydowanie najlepszą metodą zapobiegania jej gromadzeniu się w przegrodach jest umożliwienie łatwego wydostawania się pary na zewnątrz. Liczne eksperymenty dowodzą, że dużo trudniej uzyskać ten sam efekt, kiedy uszczelni się przegrody i zablokuje dopływ pary wodnej.

Abstrakt

W artykule omówiono dwa przykłady eksponatów porównujących własności materiałów budowlanych: pianek natryskowych i wełny mineralnej oraz różnych rodzajów membran. Zwrócono uwagę na błędy w założeniach obu porównań, a także na konsekwencje stosowania podobnych metod marketingowych. Opisano znaczenie paroizolacji w systemach dachowych z wełną mineralną i piankami PIR/PUR.

The article discusses two examples of exhibits that compare the properties of construction materials: spray foam and mineral wool, as well as various types of membranes. It points out the errors in the assumptions of both comparisons, as well as the consequences of using similar marketing methods. The article also describes the importance of vapour barrier in the roof systems that utilise mineral wool and PIR/PUR foam.

Na podstawie wieloletnich doświadczeń opracowano odpowiednie techniki i systemy materiałów, pozwalające kontrolować procesy przenikania pary wodnej w stopniu zapobiegającym gromadzeniu się skroplin w ścianach, stropach i dachach. Duża popularność wełny skalnej i szklanej wynika ze stosowania tych termoizolacji razem ze specjalnymi materiałami osłonowymi lub/i z montowania ich w konstrukcjach wentylowanych, otwartych dla powietrza.

W większości przypadków wełna stosowana w ścianach i dachach osłaniana jest z dwóch stron: od wewnątrz – paroizolacją, a z zewnątrz – wiatroizolacją (w ścianach) lub membranami wstępnego krycia (w dachach). Wcześniej, gdy nie było jeszcze MWK, dachy wentylowane były powietrzem przepływającym bezpośrednio nad termoizolacją.

Znaczenie paroizolacji

Paroizolacje pełnią dwie bardzo ważne funkcje: chronią przed nadmiernym dopływem pary wodnej z wnętrza budynku oraz zapobiegają powstawaniu przewiewów, czyli niekontrolowanych przepływów powietrza przez przegrody, wywołanych różnicą temperatury.

Brak w opisywanych eksponatach paroizolacji można więc uznać za pewne przekłamanie i podstawę do zgłoszenia zastrzeżeń. Wełna zamontowana w eksponatach bez materiałów osłonowych nie działa bowiem tak, jak w przegrodach budowlanych, a w związku z tym nie może być w taki sposób porównywana z piankami natryskowymi. Również umieszczenie pianki w sztywnej ramie wykonanej z pleksi nie oddaje warunków, w jakich funkcjonują pianki wtryskiwane w rzeczywiste konstrukcje dachów i ścian.

W realnych budynkach izolacje te stykają się głównie z materiałami drewnianymi i drewnopochodnymi oraz porowatymi materiałami ściennymi, które mają szczególnie własności, nie dające się przyrównać do własności eksponatu z pleksi. Konstrukcja drewniana pracuje – zmienia kształt pod wpływem zmian wilgotności i obciążenia w czasie (pełzania).

Ponadto dachy są zawsze poddawane działaniom silnych wiatrów, co powoduje odkształcenia więźby dachowej. Te zjawiska są jedną z przyczyn powstawania przewiewów.

W polskich warunkach klimatycznych oferowanie wtryskiwania pianek bez zalecania stosowania paroizolacji jest bardzo ryzykowne. Wiedzą o tym dobrze producenci płyt termoizolacyjnych wytwarzanych z PIR lub PUR, dlatego w swoich zaleceniach zwracają uwagę na bardzo staranne zabezpieczenie przegrody przed powstawaniem przewiewów (rys. 2–3). Wiadomo, że najłatwiej i najskuteczniej uzyskać szczelność powietrzną dachów i ścian za pomocą paroizolacji. Uzyskanie tego efektu z użyciem MWK jest dużo trudniejsze [1].

Rys. 2. Zalecenia dotyczące sposobu łączenia paroizolacji z murami w systemie termoizolacji nadkrokwiowej z płyt PIR  |  Fot. EcoTherm

Pianki – jako materiał wypełniający pod ciśnieniem puste przestrzenie – mogą służyć uszczelnieniu przed przewiewaniem połączeń materiałów, ale tylko w warunkach ich stabilności wymiarowej.

Rys. 3. Ten sam system nadkrokwiowy wykonany z płyt PUR lub PIR w połączeniu ze ścianami szczytowymi. Uszczelki zapobiegają powstawaniu przewiewów.  |  Fot. EcoTherm

Drewno w polskich warunkach klimatycznych (i rynkowych) nie jest jednak stabilne. W praktyce rzadko jest odpowiednio sezonowane, wysuszone i poprawnie zaimpregnowane. Ponadto stanowi zbyt dużą cześć konstrukcji dachowych i szkieletowych, by ignorować jego wpływ na zjawiska cieplno-wilgotnościowe. Ma też inne cechy niż pianki: drewno i materiały drewnopochodne podciągają kapilarnie wilgoć, są lepszymi przewodnikami cieplnymi i mają wiele odmiennych cech mechanicznych.

Potrzebujesz więcej TREŚCI?

Odbierz TUTAJ
IZO-newsletter »

Znane są już przypadki powstawania przewiewów w dachach, w których nałożono piankę na elastyczne MWK. Membrany tego typu pod wpływem rozprężania się wysychającej pianki wyginają się ku górze i jednocześnie są nią oblepiane, tworzą więc różne szczeliny między kolejnymi warstwami natrysku. Jeżeli brakuje szczelnie ułożonej paroizolacji, w szczelinach powstają skropliny ze schłodzonego wilgotnego powietrza wewnętrznego.

Kryterium paroprzepuszczalności

Kiedy analizuje się układy materiałowe proponowane przez firmy oferujące natryskujące pianki, nie można pominąć problemu własności dyfuzyjnych tych izolacji.

Otwartokomórkowe pianki mają współczynnik oporu dyfuzyjnego m od 3 do 4 [-]. Jest to wielkość stała poszczególnych rodzajów materiałów, charakteryzująca ich opór dyfuzyjny. Współczynnik m określany jest jako wartość względna, oznaczająca ile razy opór dyfuzyjny warstwy materiału jest większy niż opór takiej samej warstwy powietrza w tych samych warunkach. Do porównań i analiz warto stosować parametr Sd, czyli równoważną dyfuzyjnie grubość powietrza, która określa paroprzepuszczalność materiału przez porównanie jego właściwości dyfuzyjnych z dyfuzyjnością powietrza o określonej grubości, według wzoru:

Sd = μ · d

gdzie:
d – grubość oznaczanego materiału.

Fot. 1. Eksponat targowy przedstawiający przegrodę szkieletową z pianką natryskową. Na połączeniu z belkami widoczne są szpary między drewnianymi elementami konstrukcji ramowej a pianką.  |  Fot. K. Patoka

Jeżeli pianka zostanie wtryśnięta między krokwie, ma najczęściej grubość taką jak one (fot. 1–2), czyli 16–20 cm. To pozwala określić jej własności dyfuzyjne (tabela).

Fot. 2. Eksponat targowy przedstawiający przegrodę dachową z pianką natryskową. Płyta gipsowo-kartonowa jest ułożona bez paroizolacji. Pianka styka się z płytą nieregularnie, ponieważ nie ma płaskiej powierzchni.  |  Fot. K. Patoka

Wartości zawarte w tabeli świadczą o tym, że materiał nienasiąkliwy PUR/PIR może zawierać skropliny pary wodnej – jeśli para przechodząca przez piankę schłodzi się poniżej punktu rosy. Jest to możliwe, ponieważ materiał o grubości kilkunastu centymetrów może mieć po stronie zewnętrznej taką temperaturę (zwłaszcza w Polsce). Wówczas problemem mogą stać się skropliny występujące na granicy pianki i drewna konstrukcyjnego (krokwi), które mostkuje ciepło do wnętrza termoizolacji i tworzy mokre płaszczyzny.

Tabela. Własności dyfuzyjne pianek natryskowych

Znane są przypadki występowania skroplin właśnie w tych miejscach. Trudno wprawdzie do końca stwierdzić, czy jest to skutek działania przewiewów czy skroplin powstających w wyniku schłodzenia pary wodnej napływającej od wewnątrz przez przegrodę (drewno i piankę). Te wątpliwości można rozstrzygnąć tylko dzięki badaniom i eksperymentom.

Takie analizy powinna przeprowadzić firma wykonująca natryski w dachach. Jest to ważne zwłaszcza w sytuacji, gdy w materiałach informacyjnych nie podano zalecenia dotyczącego stosowania paroizolacji.

W przypadku wełny nie ma opisywanego problemu, ponieważ jest ona wypełniona powietrzem zamkniętym między dwiema osłonami. Przemieszcza się ono wewnątrz wełny i konwekcyjnie przenosi parę wodną w kierunku od ośrodka cieplejszego do chłodniejszego. Dzięki temu materiał ten szybko przepuszcza parę wodną. Z tego też powodu powinien być osłaniany paroizolacją.

Wełna należy do lekkich porowatych materiałów o dobrej izolacyjności cieplnej. Przyjmuje się, że wartość jej współczynnika m jest zbliżona do 1.

Dlatego w odpowiednim przypadku równoważna dyfuzyjnie grubość powietrza wełny (Sd = m · d) waha się między 0,16 m a 0,20 m.

Płyną stąd dwa wnioski:

  • wełna dzięki przepuszczaniu powietrza szybciej pozbywa się pary wodnej niż pianka, ponieważ jest lepiej paroprzepuszczalna; jest to jej zaletą, a nie wadą;
  • pianka o strukturze otwartokomórkowej bardziej potrzebuje paroizolacji (jako materiału ograniczającego dopływ pary wodnej) niż wełna, ponieważ jest mniej paroprzepuszczalna i trudniej pozbywa się skroplin.

A zatem pianka – tak samo jak wełna – wymaga zastosowania materiałów zabezpieczających przegrodę przed zjawiskiem przewiewu i powinna być układana w systemach materiałowych zawierających paroizolację. Tymczasem firma, której eksponat pokazano na rys. 1, nie zaleca stosowania takiej osłony w żadnej z przegród opisywanych w informacjach technicznych.

Chcesz więcej? Zajrzyj do czerwcowego numeru Izolacji.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 6/2013

Komentarze

(4)
Feliks | 25.09.2013, 17:45
Święta prawda tylko dlaczego nie mogę tego przeczytać za darmo
Remontujący | 22.10.2013, 10:23
warto przeczytać
vd | 27.09.2014, 19:37
Dachy
@Feliks | 12.01.2015, 19:03
@Feliks możesz przeczytać nie widzę problemu
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie


Najlepszy system stropowy?


Betonowe stropy można produkować na różne sposoby – z betonu przygotowanego na placu budowy lub w fabryce, gdzie panują kutemu optymalne warunki. ZOBACZ »



Odkryj nowy wymiar bezpieczeństwa dla Twojego domu »

Żaluzje ceramiczne, szklane, wentylowane. Co wybrać?

Każdemu z nas zależy na zapewnieniu odpowiedniego bezpieczeństwa swoim bliskim i miejscu, które jest dla nas najważniejsze. Wybór...
czytaj dalej »

Które rozwiązanie sprawdzi się w Twoim przypadku? Jak ochronić wnętrze przed słońcem, hałasem lub zimnem? czytaj dalej »

Czym skutecznie zaizolować fundament?

Zadaniem hydroizolacji jest zablokowanie dostępu wody i wilgoci do wnętrza obiektu budowlanego. Istnieje kilka rodzajów izolacji krystalizujących, a ich znajomość ułatwia zaprojektowanie i wykonanie szczelnej budowli. czytaj dalej »

 


Izolacja natryskowa - co warto wiedzieć?

Dobierz najlepszy materiał izolacyjny »

Produkty polimocznikowe można stosować wszędzie tam, gdzie wymagana jest... czytaj dalej » Niski poziom ochrony cieplnej generuje wysokie koszty utrzymania budynku, stanowiące duże obciążenie budżetu... czytaj dalej »

Uszczelnianie trudnych powierzchni! Zobacz, jak to zrobić skutecznie »


Doszczelniając przegrodę od strony wewnętrznej budynku ograniczamy przenikanie pary wodnej do warstwy izolacyjnej, natomiast... ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Jak zabezpieczyć rury przed stratami ciepła?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Czym powinieneś kierować się przy wyborze odpowiedniej izolacji rur? czytaj dalej »

Jak wykonać trwałe posadzki?

Jakich technologii oraz materiałów użyć do wykonania podłóg przemysłowych, naprawy betonów lub przeprowadzenia renowacji posadzek?  czytaj dalej »


Dlaczego hydroizolacja budynków jest tak ważna?

Sprawdzony sposób na przyspieszenie ocieplenia »

W budynkach nowo wznoszonych barierę dla wody gruntowej stanowi hydroizolacja zewnętrzna ścian piwnic i izolacja pod płytą fundamentową... czytaj dalej » Jakiego produktu użyć, by aplikacja była łatwa, efektywność większa, a tempo pracy ekspresowe? czytaj dalej »

Czego użyć do izolacji podłóg, dachów i fasad?


Istotną różnicą pomiędzy styropianami białymi i grafitowymi jest ich odporność na ZOBACZ »


Najlepszy produkt na tynku termoizolacji? Sprawdź »

Jak dobrać posadzkę do obiektu?

Obniżona wartość λ pozwala zmniejszyć straty energetyczne oraz wydatki na eksploatacje budynków.
czytaj dalej »

Wybierz posadzkę, która będzie funkcjonalna i łatwa w czyszczeniu... czytaj dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Triflex Polska Triflex Polska
Triflex zyskał na rynku europejskim pozycję lidera w zakresie opracowywania, kompleksowego doradztwa oraz zastosowania uszczelnień i powłok...
7/8/2019

Aktualny numer:

Izolacje 7/8/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Wtórne hydroizolacje poziome
  • - Mocowanie elewacji wentylowanych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.