Izolacje akustyczne - błędy w projektowaniu i wykonawstwie

Przestrzeganie zasad ogólnych | Ochrona pomieszczeń przed hałasem zewnętrznym
Przykład nieskutecznego zastosowania ekranu wzdłuż drogi szybkiego ruchu w Warszawie. Ekran w założeniu miał chronić wysokie budynki mieszkalne przed hałasem komunikacyjnym. | Acoustic insulations – design and execution defects
Przykład nieskutecznego zastosowania ekranu wzdłuż drogi szybkiego ruchu w Warszawie. Ekran w założeniu miał chronić wysokie budynki mieszkalne przed hałasem komunikacyjnym. | Acoustic insulations – design and execution defects
Zakład Akustyki ITB

Na jakość akustyczną budynku składają się prawidłowy pod względem akustycznym projekt, jakość zastosowanych wyrobów budowlanych oraz poprawne wykonawstwo. W wielu przypadkach najważniejszy jest projekt, ponieważ źle zaprojektowany pod względem akustycznym budynek nie zapewni właściwych warunków akustycznych w pomieszczeniach, nawet jeśli zostaną zastosowane dobrej jakości wyroby budowlane, a wykonawstwo będzie poprawne i zgodne z projektem. Jednakże zła jakość wyrobów i nieprawidłowe wykonawstwo zawsze będą przyczyną złej jakości akustycznej budynku – nawet jeśli został on prawidłowo zaprojektowany.

Błędy w projektowaniu i wykonawstwie budynków wynikają z pomijania lub wybiórczego przestrzegania wymagań akustycznych ujętych w przepisach budowlanych i przywoływanych normach akustycznych: w rozporządzeniu ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1] oraz normach PN-87/B-02151/02 [2] i PN­‑B­‑02151­‑3:1999 [3]. Konsekwencją takiego postępowania są niewłaściwe warunki akustyczne w pomieszczeniach.

Przestrzeganie zasad ogólnych

Jakość akustyczna budynku kształtowana jest w pierwszych fazach projektowania obiektu. Już wtedy – w momencie sytuowania obiektu na działce, podczas projektowania bryły i elewacji budynku, przy rozplanowaniu pomieszczeń, przyjmowaniu założeń systemów konstrukcyjnych i instalacyjnych, a następnie szczegółowych rozwiązań konstrukcyjnych i instalacyjnych, z uwzględnieniem dodatkowych zabezpieczeń akustycznych – należy uwzględniać parametry akustyczne budynku. Błędne jest przekonanie, że odpowiednie parametry akustyczne można uzyskać dzięki dodatkowym zabezpieczeniom akustycznym. Stosowanie izolacji akustycznych jest co prawda warunkiem koniecznym, w wielu przypadkach jednak nie wystarcza, by uzyskać założone parametry akustyczne projektowanego obiektu.

Chociaż rozwiązania projektowe budynku nie mogą być całkowicie podporządkowane względom akustycznym, uwzględnienie izolacyjności akustycznej na równi z innymi przepisami i uwarunkowaniami już w pierwszych fazach projektu architektonicznego może przyczynić się do stworzenia korzystnych warunków akustycznych w pomieszczeniach przy ograniczeniu kosztów zastosowania dodatkowych zabezpieczeń akustycznych; i odwrotnie – pomijanie tych zasad prowadzi do wzrostu kosztów ochrony przeciwdźwiękowej, a w skrajnych przypadkach do braku możliwości uzyskania zakładanych (wymaganych) parametrów akustycznych obiektu (problem ten podnoszono już w publikacjach z lat 70., np. w książce J. Sadowskiego [4]).

WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł prezentowany na Konferencji IZOLACJE 2013

W Zakładzie Akustyki ITB spotykano się z przypadkami wielu błędów projektowych dotyczących izolacyjności akustycznej budynków. Należały do nich m.in. umieszczanie szczególnie chronionych pod względem akustycznym pomieszczeń po stronie narażonej na największe poziomy hałasu zewnętrznego lub w pobliżu pomieszczeń zawierających źródła hałasu i drgań (np. w budynkach biurowych umieszczanie gabinetów dyrektorskich na najwyższych kondygnacjach bezpośrednio pod pomieszczeniami technicznymi, w budynkach mieszkalnych sytuowanie pomieszczeń sanitarnych jednego mieszkania przy pokoju sypialnym przyległego mieszkania).

Praktyka projektowa jest taka, że na etapie przyjmowania założeń dotyczących konstrukcji budynku zazwyczaj nie uwzględnia się oddziaływania na siebie ścian i stropów pod względem akustycznym. Tymczasem to nie pojedyncze przegrody, lecz cały układ strop–ściany determinuje izolacyjność między pomieszczeniami przy transmisji dźwięku wewnątrz budynku (zarówno w kierunku poziomym, jak i pionowym).

Częstym błędem jest także nieuwzględnienie konsekwencji akustycznych w projektowaniu systemów instalacyjnych, szczególnie w budynkach użyteczności publicznej, np. brak odpowiedniego miejsca na tłumiki w systemach wentylacji mechanicznej oraz na dodatkowe zabezpieczenia kanałów instalacyjnych przed powstawaniem przesłuchów między pomieszczeniami czy lokalizowanie urządzeń instalacyjnych na dachu budynku w bezpośrednim sąsiedztwie okien innego budynku. Szczególnie trudne pod względem akustycznym jest projektowanie wentylacji pomieszczenia przez nadmuch z przestrzeni pod podniesioną podłogą i wyciąg z przestrzeni nadsufitowej w obszarze kondygnacji całego budynku bez podziału na poszczególne pomieszczenia – taki błąd popełniono w jednym z prestiżowych obiektów w Warszawie.

Ochrona pomieszczeń przed hałasem zewnętrznym

ZOBACZ TAKŻE
Przegląd sufitów podwieszanych
 Akustyka budowlana
– projektowanie i wykonawstwo

Projektanci często zakładają, że ochronę pomieszczeń w budynku przed hałasem zewnętrznym można łatwo zapewnić za pomocą przegród zewnętrznych (najczęściej okien) o odpowiednio dużej izolacyjności akustycznej. Nie biorą pod uwagę, że ograniczenie przenikania hałasu do pomieszczenia wskutek zastosowania przegród zewnętrznych o dostatecznie dużej izolacyjności akustycznej jest równoznaczne z hermetyzacją budynku, która jest sprzeczna z innymi pożądanymi cechami użytkowymi, np. możliwością otwierania okien czy korzystania z balkonów i loggii. Ten problem jest szczególnie ważny w przypadku budynków mieszkalnych. Z tego powodu niezbędne jest w pierwszej kolejności rozpatrzenie możliwości ograniczenia poziomu hałasu zewnętrznego docierającego do elewacji budynku. Popełnia się tu wiele błędów wynikających np. z przecenienia możliwości ekranów akustyczno-urbanistycznych. Tego typu rozwiązania są bowiem całkowicie nieskuteczne w wypadku wysokich budynków (fot.).

Dobór prawidłowych rozwiązań materiałowo-konstrukcyjnych poszczególnych elementów ściany zewnętrznej (części pełnej, okien i drzwi balkonowych, nawiewników powietrza zewnętrznego – jeżeli występują) musi być dokonywany z założeniem uzyskania wymaganej dla danej sytuacji wypadkowej izolacyjności akustycznej ściany zewnętrznej. Tu także popełnia się wiele błędów.

Wymagana izolacyjność akustyczna ściany zewnętrznej, zgodnie z normą PN­‑B­‑02151­‑3:1999 [3], zależy od przeznaczenia pomieszczenia podlegającego ochronie przeciwhałasowej oraz od miarodajnego poziomu hałasu zewnętrznego przy danej elewacji. Niewłaściwe określenie miarodajnego poziomu hałasu zewnętrznego występującego w miejscu projektowanego budynku (danej elewacji) może być przyczyną bardzo poważnych błędów prowadzących do przyjęcia zbyt niskich wymagań w stosunku do izolacyjności akustycznej ściany zewnętrznej. Przyjęcie zbyt wysokich wymagań ma także negatywne konsekwencje, te jednak dotyczą sfery ekonomicznej.

 

 

Istotne jest również zastosowanie właściwego wskaźnika oceny izolacyjności akustycznej przegrody zewnętrznej zależnie od rodzaju hałasu zewnętrznego (w odniesieniu do tego kryterium norma PN-B-02151­‑3:1999 [3] powołuje się na normę PN-EN ISO 717­‑1:1999 [5]). Nierzadkie są sytuacje, gdy w projektach budynku (lub w wymaganiach akustycznych wobec ścian zewnętrznych, szczególnie w odniesieniu do ścian osłonowych na szkieletach aluminiowych), określane są wskaźniki ważone R’w zamiast wskaźników oceny R’A2 lub R’A1 lub podawana jest liczba decybeli bez określenia rodzaju wskaźnika. Na takiej podstawie nie można prawidłowo (z punktu widzenia akustycznego) dobrać konkretnego elementu ściany zewnętrznej. Należy przy tym pamiętać, że różnica między wartościami wskaźników R’w i R’A2 tego samego rozwiązania może wynosić od 5 do 8 dB (wartości wskaźników R’A2 są mniejsze niż wartości wskaźników R’w), co pokazuje wagę potencjalnych błędów.

Wymagania normowe dotyczą wypadkowej izolacyjności akustycznej przegrody zewnętrznej z oknami (drzwiami balkonowymi). Zadaniem projektanta jest określenie na tej podstawie wymaganej izolacyjności akustycznej poszczególnych części ściany zewnętrznej, często jednak popełniają oni poważny błąd polegający na niezachowaniu właściwych relacji między izolacyjnością akustyczną poszczególnych fragmentów ściany zewnętrznej. Zdarza się to najczęściej w sytuacji stosunkowo wysokich wymagań wobec wypadkowej izolacyjności akustycznej ściany zewnętrznej. Okna o wysokiej izolacyjności akustycznej powinny być montowane w ścianie o odpowiednio większej izolacyjności. Stosowanie w oknach o dużej izolacyjności akustycznej nawiewników powietrza o niedostosowanej do okien izolacyjności prowadzi do zniwelowania dobrych właściwości akustycznych samego okna. Sposób określania parametrów akustycznych elementów budowlanych opisano w instrukcji ITB nr 448/2009 [6].

Podczas doboru nawiewników powietrza należy pamiętać, że w katalogach okien i nawiewników powietrza izolacyjność akustyczna tych wyrobów podawana jest w postaci różnych wskaźników. Jest to wprawdzie zgodne z odpowiednimi normami pomiarowymi PN-EN, powoduje jednak, że wartości tych wskaźników nie są bezpośrednio porównywalne. Istnieją wzory umożliwiające prawidłowe obliczenia; zawarte są m.in. w normie PN-EN 12354-1:2002 [7] i instrukcji ITB nr 406/2005 [8].

Istotne jest również, by korzystać z wiarogodnych danych dotyczących izolacyjności akustycznej, zwłaszcza w odniesieniu do okien. Norma zharmonizowana PN-EN 14351-1:2006 [9] podaje wprawdzie metody obliczeniowe pozwalające na określenie odpowiednich wskaźników izolacyjności akustycznej okien na podstawie danych dotyczących oszklenia (czyli bez uwzględnienia specyficznych cech konstrukcji), jednak wyniki tych obliczeń są tylko orientacyjne i przyjmowanie ich w projektowaniu, zwłaszcza dużych budynków (z dużą liczbą okien), może prowadzić do wyboru niewłaściwych konstrukcji. Warto także zauważyć, że wspomniane metody obliczeniowe nie dotyczą okien o dużej izolacyjności akustycznej. W takich przypadkach niezależnie od wstępnych obliczeń należałoby poddać wybrane rozwiązanie akustycznym badaniom kontrolnym.

Ocieplenie ściany zewnętrznej metodą lekką-mokrą powoduje pogorszenie izolacyjności akustycznej ściany przeciętnie o 2–4 dB, w zależności od zastosowanego rozwiązania (dotyczy to wskaźników R’A2) [10–12]. Wpływ tego pogorszenia na wypadkową izolacyjność akustyczną ściany masywnej z oknami jest najczęściej pomijalny. Może mieć natomiast znaczenie w przypadku ścian szczytowych bez okien w budynkach usytuowanych w szczególnie niekorzystnych warunkach akustycznych.

Ściana zewnętrzna uczestniczy w bocznym przenoszeniu dźwięku w budynku. Z tego względu przy projektowaniu ściany zewnętrznej należy uwzględnić zarówno jej izolacyjność akustyczną w stosunku do hałasu zewnętrznego, jak i jej wpływ na izolacyjność akustyczną między pomieszczeniami.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 3/2013

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Najlepszy system stropowy?


Betonowe stropy można produkować na różne sposoby – z betonu przygotowanego na placu budowy lub w fabryce, gdzie panują kutemu optymalne warunki. ZOBACZ »



Odkryj nowy wymiar bezpieczeństwa dla Twojego domu »

Żaluzje ceramiczne, szklane, wentylowane. Co wybrać?

Każdemu z nas zależy na zapewnieniu odpowiedniego bezpieczeństwa swoim bliskim i miejscu, które jest dla nas najważniejsze. Wybór...
czytaj dalej »

Które rozwiązanie sprawdzi się w Twoim przypadku? Jak ochronić wnętrze przed słońcem, hałasem lub zimnem? czytaj dalej »

Czym skutecznie zaizolować fundament?

Zadaniem hydroizolacji jest zablokowanie dostępu wody i wilgoci do wnętrza obiektu budowlanego. Istnieje kilka rodzajów izolacji krystalizujących, a ich znajomość ułatwia zaprojektowanie i wykonanie szczelnej budowli. czytaj dalej »

 


Izolacja natryskowa - co warto wiedzieć?

Dobierz najlepszy materiał izolacyjny »

Produkty polimocznikowe można stosować wszędzie tam, gdzie wymagana jest... czytaj dalej » Niski poziom ochrony cieplnej generuje wysokie koszty utrzymania budynku, stanowiące duże obciążenie budżetu... czytaj dalej »

Uszczelnianie trudnych powierzchni! Zobacz, jak to zrobić skutecznie »


Doszczelniając przegrodę od strony wewnętrznej budynku ograniczamy przenikanie pary wodnej do warstwy izolacyjnej, natomiast... ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Jak zabezpieczyć rury przed stratami ciepła?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Czym powinieneś kierować się przy wyborze odpowiedniej izolacji rur? czytaj dalej »

Jak wykonać trwałe posadzki?

Jakich technologii oraz materiałów użyć do wykonania podłóg przemysłowych, naprawy betonów lub przeprowadzenia renowacji posadzek?  czytaj dalej »


Dlaczego hydroizolacja budynków jest tak ważna?

Sprawdzony sposób na przyspieszenie ocieplenia »

W budynkach nowo wznoszonych barierę dla wody gruntowej stanowi hydroizolacja zewnętrzna ścian piwnic i izolacja pod płytą fundamentową... czytaj dalej » Jakiego produktu użyć, by aplikacja była łatwa, efektywność większa, a tempo pracy ekspresowe? czytaj dalej »

Czego użyć do izolacji podłóg, dachów i fasad?


Istotną różnicą pomiędzy styropianami białymi i grafitowymi jest ich odporność na ZOBACZ »


Najlepszy produkt na tynku termoizolacji? Sprawdź »

Jak dobrać posadzkę do obiektu?

Obniżona wartość λ pozwala zmniejszyć straty energetyczne oraz wydatki na eksploatacje budynków.
czytaj dalej »

Wybierz posadzkę, która będzie funkcjonalna i łatwa w czyszczeniu... czytaj dalej »

dr hab. inż., prof. ITB Barbara Szudrowicz
dr hab. inż., prof. ITB Barbara Szudrowicz
Ukończyła Wydział Budownictwa Lądowego Politechniki Warszawskiej. Stopień dr. n.t. uzyskała w Instytucie Techniki Budowlanej, a dr. hab. na Politechnice Łódzkiej. Obecnie jest kierownikiem Pracowni ... więcej »
dr inż. Elżbieta Nowicka
dr inż. Elżbieta Nowicka
Ukończyła protetykę słuchu oraz fizykę – specjalność akustyka architektoniczna na Wydziale Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza oraz architekturę i urbanistykę na Politechnice Poznańskiej. ... więcej »
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Triflex Polska Triflex Polska
Triflex zyskał na rynku europejskim pozycję lidera w zakresie opracowywania, kompleksowego doradztwa oraz zastosowania uszczelnień i powłok...
9/2019

Aktualny numer:

Izolacje 9/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowoczesne rozwiązania elewacyjne
  • - Jakość wykonania izolacji z szarego styropianu
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.