Projektowanie przegród budowlanych - zjawiska cieplno-wilgotnościowe

dr inż. Adam Ujma  |  IZOLACJE 5/2013  |  04.06.2013
Projektowanie przegród budowlanych – zjawiska cieplno-wilgotnościowe | Designing the building envelope – the temperature and humidity phenomena
Projektowanie przegród budowlanych – zjawiska cieplno-wilgotnościowe | Designing the building envelope – the temperature and humidity phenomena
Bolix

W projektowaniu przegród budowlanych bardzo ważne jest poprawne określenie parametrów cieplno­‑wilgotnościowych. Metodologię ich obliczania regulują przepisy odpowiednich rozporządzeń i przywołanych w nich norm.

DOŁĄCZ TERAZ DO NEWSLETTERA - kliknij tutaj »

Przegrody zewnętrzne budynków można podzielić na przegrody pełne, czyli nieprzezroczyste, nieprzepuszczające bezpośrednio promieniowania cieplnego, oraz przegrody przezroczyste, w których część konstrukcji wykonana jest z materiałów przepuszczających promieniowanie.

Z powodu istotnej różnicy w przebiegu procesów wymiany ciepła w tych dwóch konstrukcjach różne są także stawiane im wymagania i metody wyznaczania izolacyjności cieplnej. Również podejście do zagadnienia zjawisk wilgotnościowych związanych z funkcjonowaniem tych konstrukcji nie jest takie samo: w konstrukcjach pełnych rozpatruje się zjawiska związane z warunkami wilgotnościowymi kształtującymi się na powierzchni przegrody i w jej wnętrzu, w przegrodach przezroczystych natomiast mogą być analizowane właściwie jedynie warunki wilgotnościowe na powierzchni.

Współczynnik przenikania ciepła

Podstawowym parametrem określającym właściwości izolacyjne przegrody budowlanej jest współczynnik przenikania ciepła.

Wartość tego parametru podaje się w projekcie nowo projektowanego budynku (jest to jeden z elementów charakterystyki energetycznej budynku) w celu wykazania zgodności z aktualnymi przepisami budowlanymi – rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1].

Bardzo ważne jest, aby współczynnik ten został poprawnie określony, a następnie odpowiednio zastosowany przy obliczaniu wskaźników zapotrzebowania na energię użytkową i końcową na potrzeby ogrzewania oraz zapotrzebowania na energię pierwotną EP. Przekłada się to bowiem na koszty eksploatacyjne obiektu, a także na inne właściwości, takie jak wskaźniki ekologiczne (oceniające oddziaływanie na środowisko naturalne) czy odczucie komfortu cieplnego użytkowników budynku.

W związku z poszukiwaniem różnych sposobów ograniczenia zużycia energii w gospodarce krajowej, ograniczenia zanieczyszczenia środowiska produktami spalania podczas produkcji energii oraz podnoszenia efektywności energetycznej gospodarki wprowadzane są przepisy zaostrzające parametry energetyczne, jakimi powinny charakteryzować się budynki. Mają one zachęcać do podejmowania działań zmierzających do poszanowania energii.

Na najbliższe lata planowane są kolejne zmiany przepisów dotyczących wymagań budowlanych, m.in. w zakresie dopuszczalnej wartości współczynnika przenikania ciepła przegród budowlanych (rys. 1). W planowanej nowelizacji rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, która wejdzie w życie w 2013 r. [2], ma być wyraźnie zaznaczone, iż wymóg spełnienia odpowiedniego poziomu izolacyjności cieplnej dotyczy skorygowanej wartości współczynnika przenikania ciepła, czyli parametru oznaczonego symbolem UC.

WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł prezentowany na Konferencji IZOLACJE 2013

Zasady wyznaczania wartości współczynnika przenikania ciepła przegród budowlanych (z wyjątkiem stolarki budowlanej i przegród stykających się z gruntem) podano w normie PN-EN ISO 6946:2008 [3]. Zamieszczono w niej metodologię wyznaczania oporu cieplnego i współczynnika przenikania ciepła przegród o jednorodnym i niejednorodnym układzie konstrukcyjnym oraz skorygowanej wartości współczynnika przenikania ciepła, czyli parametru UC.

W obliczaniu skorygowanej wartości współczynnika przenikania ciepła UC należy stosować poprawki uwzględniające:

  • pustki powietrzne, a właściwie nieszczelności w warstwie izolacji cieplnej, oznaczone symbolem ΔUg,
  • łączniki mechaniczne (metalowe) przebijające warstwę izolacji cieplnej, oznaczone symbolem ΔUf,
  • nieszczelności w warstwie izolacji cieplnej dachów o odwróconym układzie warstw, oznaczone symbolem ΔUr.

Zgodnie z wytycznymi ETAG 004:2008 [4] w systemach ocieplania ETICS należy uwzględniać wpływ łączników mechanicznych z trzpieniami metalowymi (tworzących punktowe mostki cieplne) oraz profili (np. listew startowych) na wartość współczynnika przenikania ciepła ocieplanej przegrody budowlanej UC, według wzoru:

UC = U + ΔU,

gdzie:
UC – skorygowana wartość współczynnika przenikania ciepła [W/(m²·K)],
U – współczynnik przenikania ciepła uwzględniający opór cieplny warstw ocieplonej przegrody [W/(m²·K)], obliczany według wzoru:

projektowanie przegród

gdzie:
RETICS – opór cieplny systemu ETICS [(m²·K)/W],
Rsubstrate – opór cieplny podłoża (przegrody bez warstwy ocieplenia [(m²·K)/W],
Rsi, Rse – opory przejmowania ciepła od strony wnętrza (si) i z zewnątrz (se) [(m²·K)/W],
ΔU – poprawka do współczynnika przenikania ciepła uwzględniająca wpływ mostków cieplnych punktowych (od łączników z trzpieniami metalowymi) i mostków cieplnych liniowych (listew, profili metalowych), obliczana według wzoru:

ΔU = χp · n + ψi · li,

gdzie:
χp – współczynnik przenikania ciepła punktowego mostka cieplnego od łącznika mechanicznego [W/K] – do obliczeń proponuje się przyjmować następujące wartości:

  • 0,002 [W/K] – w odniesieniu do łączników ze stali nierdzewnej z główką z tworzywa i łączników ze szczeliną powietrzną przy główce,
  • 0,004 [W/K] – w odniesieniu do łączników ze stali galwanizowanej z główką pokrytą tworzywem,
  • 0,008 [W/K] – w odniesieniu do pozostałych łączników metalowych,

n – liczba łączników mechanicznych przypadających na 1 m² przegrody,
ψi – współczynnik przenikania ciepła i-tego liniowego mostka cieplnego od listew, profili [W/(m·K)] (może być określony na podstawie obliczeń zgodnych z normą PN-EN ISO 10211:2008 [5]),
li – długość i-tego liniowego mostka cieplnego (listew, profili) przypadającego na 1 m² przegrody [m].

 

 


Z kolei według normy PN-EN ISO 6946:2008 [3] wpływ łączników mechanicznych w skorygowanej wartości współczynnika przenikania ciepła UC można uwzględnić poprawką ΔUf według jednej z dwóch zależności.

Pierwsza (szczegółowa) jest podobna do podanej w wytycznych ETAG 004:2008 [4] – zaleca się w niej stosowanie współczynnika przenikania ciepła punktowego mostka cieplnego χ, który musi być określony dokładnie na podstawie obliczeń według metodologii z normy PN-EN ISO 10211:2008 [5].

Według drugiej (przybliżonej) poprawka może być stosowana wówczas, gdy łączniki nie są uwzględnione innymi metodami. W normie PN-EN ISO 6946:2008 [3] podano, że poprawkę należy stosować w odniesieniu do kotew ściennych w murach wielowarstwowych, łączników dachowych lub łączników w złożonych systemach paneli.

Nie wymieniono natomiast systemów ETICS, co należy uznać za niedopatrzenie autorów normy, gdyż oczywiste jest, że przypadek z zastosowaniem łączników dachowych jest identyczny jak w wypadku łączników ściennych w systemach ETICS. Jedyną różnicą jest to, że pierwsze mocowane są pionowo, a drugie – poziomo.

W normie PN-EN ISO 6946:2008 [3] podano, że nie należy stosować poprawki ΔUf w odniesieniu do łączników wykonanych z materiału o wartości współczynnika przewodzenia ciepła mniejszej niż 1 [W/(m·K)]. Wynika z tego, że nie trzeba jej uwzględniać wówczas, gdy łączniki wykonane są z tworzywa sztucznego, należy natomiast – kiedy łączniki wykonane są z metalu.

Łączniki metalowe w systemach ETICS stosowane są głównie w ociepleniach z ciężkimi materiałami izolacyjnymi, np. wełną mineralną. Powinny być stosowane również do mocowania ocieplenia ze styropianu wówczas, gdy podłoże nie zapewnia odpowiedniej nośności dla kleju, przy montażu dodatkowego docieplenia na już istniejącym, a także na obszarach, na których występuje duże obciążenie wiatrem (ssanie wiatru).

Poprawkę ΔUf (określoną w sposób przybliżony) oblicza się według wzoru:

projektowanie przegród

gdzie:
α = 0,8 – jeżeli łącznik całkowicie przebija warstwę izolacji;
α = 0,8·d1/d0 – jeżeli łącznik wpuszczono w izolację, czyli częściowo przebija izolację (w części jej grubości);
λf – współczynnik przewodzenia ciepła materiału łącznika [W/(m·K)];
nf – liczba łączników na 1 m²;
Af – pole przekroju poprzecznego jednego łącznika [m²];
d0 – grubość warstwy izolacji cieplnej z łącznikiem [m];
d1 – długość łącznika przechodzącego przez izolację cieplną [m];
R1 – opór cieplny warstwy izolacji cieplnej przebitej przez łącznik [(m²·K)/W];
RT,h – opór cieplny komponentu (przegrody) z pominięciem wpływu mostków cieplnych [(m²·K)/W].

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 5/2013

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Nowy, dostępny 24h na dobę sklep budowlany. Sprawdź »


Typowe zastosowania obejmują budynki rolnicze i magazynowe, budynki mieszkalne czy hale, gdzie wymagana jest... ZOBACZ »


Czy przysługuje Ci dofinansowanie na termomodernizację domu?


Dowiedz się, na czym polega rządowy program „Czyste Powietrze”, i sprawdź, czy przysługują Ci dotacje... ZOBACZ »


W 3 prostych krokach zaprojektuj elewację »

Jak uzyskać pełne uprawnienia architektoniczne?

Łatwo i szybko dobierz optymalny system elewacyjny dla budynku... czytaj dalej » Co zrobić, by samodzielnie wykonywać zawód architekta w Polsce i UE? czytaj dalej »


Zgarnij bony o wartości 100zł. Zobacz jak »

Tłumienie dźwięków uderzeniowych i drgań budynków. Zobacz »

3 kroki do Super CashBack
czytaj dalej »

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających... czytaj dalej »

Czym skutecznie zaizolować fundament?

Zadaniem hydroizolacji jest zablokowanie dostępu wody i wilgoci do wnętrza obiektu budowlanego. Istnieje kilka rodzajów izolacji krystalizujących, a ich znajomość ułatwia zaprojektowanie i wykonanie szczelnej budowli. czytaj dalej »

 


Jak zapewnić trwałość mocowania elewacji?


Wsporniki przejmują ciężar muru i za pomocą zabetonowanych szyn kotwiących lub kotew przekazują go na ścianę nośną... ZOBACZ »


Czego jeszcze nie wiesz o ognioodporności płyt PIR?

Jak usunąć wilgoć ze ścian?

W zależności od wymagań izolacyjności, czy odporności ogniowej możemy dobrać odpowiedni rodzaj płyt...
czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury. czytaj dalej »

Jak wykonać trwałe posadzki?

Jakich technologii oraz materiałów użyć do wykonania podłóg przemysłowych, naprawy betonów lub przeprowadzenia renowacji posadzek?  czytaj dalej »


Dowiedz się więcej o hydroizolacji dachów »

Popularność tego materiału rośnie. Dlaczego?

Dostarczamy innowacyjne systemy hydroizolacji oraz pokryć dachowych, mające na celu zmianę sposobu życia i pracy naszych klientów... czytaj dalej » To nowoczesny materiał termoizolacyjny, który zdobył... czytaj dalej »

Jak powstają konstrukcje nowoczesnych hal stalowych?


Jak powstają konstrukcje nowoczesnych hal stalowych? ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Jak zabezpieczyć rury przed stratami ciepła?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Czym powinieneś kierować się przy wyborze odpowiedniej izolacji rur? czytaj dalej »

Jak zatrzymać ciepło i ochronić dom przed zimnem?


Komfortowy i energooszczędny dom zapewnia swoim mieszkańcom izolację od gorąca, zimna, hałasu oraz... wysokich rachunków za ogrzewanie i klimatyzację... ZOBACZ »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Alpha Dam Alpha Dam
O FIRMIE Alpha Dam Sp. z o.o. produkuje od ponad 10 lat profesjonalne materiały wodochronne i przeciwwilgociowe dla budownictwa.  Do 2008...
10/2019

Aktualny numer:

Izolacje 10/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Konserwacje i renowacje systemów ociepleń
  • - Odporność ogniowa elementów drewnianych
Zobacz szczegóły
Ulga remontowo-modernizacyjna w PIT 2017

Ulga remontowo-modernizacyjna w PIT 2017

W aktualnych przepisach prawa podatkowego nie znajdziemy wielu ulg, które obowiązywały w poprzednich latach. Wśród nich jest ulga remontowo- modernizacyjna. Niektórzy...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.