Jak projektować i wykonywać gzymsy?

Przy wąskim gzymsie nasuwa się pytanie: dlaczego rura spustowa (z PVC) nie znajduje się na całej długości w kanale rozdzielającym gzyms? Przerwa w gzymsie jest widoczna, nie wiadomo więc, po co w jego górnej części jest osadzona rura.
Przy wąskim gzymsie nasuwa się pytanie: dlaczego rura spustowa (z PVC) nie znajduje się na całej długości w kanale rozdzielającym gzyms? Przerwa w gzymsie jest widoczna, nie wiadomo więc, po co w jego górnej części jest osadzona rura.
K. Patoka

Cechą każdej architektury, również polskiej, jest moda na różne formy architektoniczne. Obecnie przemija w naszym kraju moda na dworki z wejściem ozdobionym kolumnami, pojawia się natomiast nowa, bardziej pałacowa – na dachy z gzymsami.

O ile ta pierwsza tendencja wynika z polskich tradycji budowlanych i ma swoje uzasadnienie klimatyczne, o tyle ta druga (fot. 1) wręcz odwrotnie. Owszem, gzymsy były często stosowane w dawnych pałacach i kamienicach, lecz w innym charakterze technicznym. Były wąskie i służyły również jako podpora dla rynien wytwarzanych ze słabszych niż obecnie materiałów.

Współczesne gzymsy są coraz szersze, a dachy ozdobione nimi coraz bardziej przypominają architekturę śródziemnomorską. Właśnie: śródziemnomorską, czyli funkcjonującą i opracowaną w dużo łagodniejszym klimacie niż nasz. Obecna i poprzednia zima przypomniały inwestorom i projektantom, że lekceważenie klimatu bardzo drogo kosztuje, bo powoduje ogromne straty.

Gzyms a klimat

Dla nikogo nie powinno być zaskoczeniem, że w polskim klimacie możemy spodziewać się obfitych opadów śniegu, którym towarzyszą silny mróz i wiatr (Czytaj więcej na ten temat). Czynniki te działają w dodatkowych, specyficznych warunkach polegających na dużej zmienności pogodowej, która powoduje zwiększenie cykli zamarzania i rozmarzania. Z tych powodów powinno się unikać konstrukcji dachowych podtrzymujących śnieg. Śnieg jest groźny, ponieważ:

  • topniejąc, podnosi wodę na wysokość swojego zalegania (a topi się od strony budynku, z której przenika ciepło),
  • wiatr wciska śnieg w każdą dziurę i szczelinę (dużo łatwiej niż deszcz), co powoduje zalewanie tych miejsc w czasie topnienia śniegu.

Na gzymsach zawsze zalega śnieg, a jego konstrukcja utrudnia dobre odprowadzenie wód opadowych. Dodatkowo gzyms zwiększa powierzchnię strat ciepła, a jego ocieplenie nie jest łatwe.

Z tych wszystkich powodów gzymsy mają wiele wad:

  • trudno jest poprawnie przeprowadzić rury spustowe przez gzyms,
  • dobrze izolowany termicznie gzyms podnosi dach i źle wygląda,
  • ładnie wyglądający, zgrabny, bo cienki gzyms, jest mostkiem termicznym,
  • gzymsy zwiększają zużycie materiałów (betonu, blachy, termoizolacji), a ich wykonanie jest pracochłonne, dlatego nietrudno o wady wykonawcze,
  • gzymsy utrudniają poprawne wykonanie termo- i paroizolacji na poddaszu – na ich wewnętrznej części łatwo powstają przewiewy,
  • wymagają wykonania bardzo starannego projektu, a każda zmiana materiałowa w trakcie jego budowy grozi powstaniem wadliwych rozwiązań,
  • zbyt długo podtrzymują śnieg i ograniczają wykonanie wlotu do szczeliny wentylacyjnej.

Metodyka powstawania błędów

Mimo wielkiej kampanii medialnej dotyczącej mostków cieplnych w budynkach gzymsy bardzo często są zbyt słabo ocieplone i w konsekwencji są źródłem dużych strat cieplnych.

Uciekające ciepło powoduje, że zalegający na gzymsach śnieg topnieje intensywniej niż w innych miejscach dachu, a powstająca z niego woda dociera tam, gdzie ani projektanci, ani wykonawcy się tego nie spodziewają.

Dodatkowo gzymsy są najczęściej projektowane jako betonowy odlew łączący w sobie funkcje wieńca (rys. 1, 2). Jeżeli nie są dobrze zaizolowane cieplnie, to powodują powstawanie skroplin we wnętrzu budynku: w pomieszczeniach mieszkalnych (fot. 2, 3) lub na poddaszu. Skroplin na poddaszu nie widać i dlatego często ich obecność jest niesłusznie interpretowana jako przecieki pokryć dachów.

Zbyt często gzymsy są wadliwie projektowane. Mają za małą jak na swoje wymiary termoizolację. Dodatkowo każdy błąd w wykonaniu więźby dachowej zmniejszający wysokość pionowej ścianki, na której mocuje się rynny, powoduje, że wykonawcy nie mogą zrealizować spadku rynny. Błąd ten jest często popełniany, ponieważ projektanci nie uwzględniają wysokości sztucerów, które łączą rynny i rury spustowe (fot. 4), a muszą być nad gzymsem. 

Główne wady polskich dachów (cz. 1)

Jak prawidłowo zamontować kosz dachowy?

Stan techniczny dachów zielonych wykonywanych w budynkach w Polsce – wyniki badania sondażowego

Metoda podwójnego pomiaru dachówek

Jak projektować i wykonywać gzymsy?

Jeżeli na dachu ma być zastosowany system rynnowy wykonany z blach powlekanych lub z PVC, to przejście przez blachę osłaniającą gzyms od góry nie może być lutowane ani uszczelniane, lecz powinno być wykonane za pomocą rury osłonowej w systemie rura w rurze (rys. 3).

Kolejność prac również nie sprzyja ocieplaniu gzymsów; najpierw wykonuje się dach, a dopiero później ocieplenie. Na górnej krawędzi gzymsu trzeba by ułożyć ocieplenie przed położeniem obróbek blacharskich. Jak się okazuje, na większości budów obróbki blacharskie kładzie się bez ocieplenia gzymsu.

To powoduje powstawanie skroplin pod obróbką blacharską i szybkie topnienie śniegu na niej. To pierwsze zjawisko bardzo często jest spowodowane funkcjonowaniem przewiewów wokł murłaty i gzymsu.

Dobór rynny do gzymsu

Jeżeli wykonawca stwierdzi, że wysokość deski czołowej jest za niska i nie może zmieścić na niej sztucera i wykonać wymaganego spadku rynny, zaczyna szukać bardziej płaskich systemów, w których nie ma sztucera, a rury spustowe są wlutowane w rynnę. Takie warunki spełniają systemy nazywane rynnami ciągnionymi wytwarzanymi na wymiar na specjalnych maszynach. Dekarz zyskuje w ten sposób od 5 do 7 cm. Jednak takie rozwiązanie ma wady, gdy rynna leży nad gzymsem, a rura spustowa musi przejść przez gzyms.

Ze względu na rozszerzalność termiczną rynny rury spustowe powinny przechodzić przez gzyms w rurach osłonowych (rys. 3). Rury osłonowe muszą wychodzić ponad blachę obróbek osłaniających gzyms na kilka centymetrów, a na to nie zawsze jest przestrzeń. Z tego powodu nie są wykonywane i rozszerzalność termiczna rynny nie jest kompensowana.

Dodatkowo rynny są zawieszane, gdy nie ma jeszcze ocieplenia i tynku na gzymsie. Wykonanie w takich warunkach odpowiedniej rury osłonowej jest trudne. Problem polega na zgraniu wymiarów przez dwie ekipy, które w praktyce nie mają ze sobą kontaktu. To powinien uwzględniać konsekwentnie realizowany projekt.

WNIOSKI

Gzymsy muszą być ocieplane grubszymi lub bardziej izolacyjnymi materiałami, niż się to w praktyce (i w projektach) wykonuje.
W dachach z gzymsami rynny wraz z obróbkami blacharskimi powinny być wykonane na wymiar z blach dających się lutować. Przygotowanie takiego połączonego systemu wymaga wysokojakościowej pracy. To trwa długo i dużo kosztuje. Takie wykonanie prawidłowo połączonych rynien z obróbkami powinno być przewidziane w projekcie, który powinien zawierać dobrze przygotowane szczegóły wykonawcze.

Gdy na dachu z gzymsem ma być zamocowany system rynnowy z blach powlekanych, przejście przez gzyms musi być na zasadzie rura w rurze lub rury spustowe muszą przechodzić nad gzymsem (co nie jest estetyczne).

Kształt okapu w dachach z gzymsem powoduje duże problemy w poprawnym ułożeniu termo- i paroizolacji. Z tego powodu w takich dachach bardzo często występują przewiewy – groźne zjawisko obniżające skuteczność termoizolacji dachu i powodujące duże zawilgocenie w miejscu występowania.
Z opisanych powodów trzeba się dobrze zastanowić, czy warto budować okap w kształcie gzymsu.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 2/2011

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Nowy, dostępny 24h na dobę sklep budowlany. Sprawdź »


Typowe zastosowania obejmują budynki rolnicze i magazynowe, budynki mieszkalne czy hale, gdzie wymagana jest... ZOBACZ »


Czy przysługuje Ci dofinansowanie na termomodernizację domu?


Dowiedz się, na czym polega rządowy program „Czyste Powietrze”, i sprawdź, czy przysługują Ci dotacje... ZOBACZ »


W 3 prostych krokach zaprojektuj elewację »

Jak uzyskać pełne uprawnienia architektoniczne?

Łatwo i szybko dobierz optymalny system elewacyjny dla budynku... czytaj dalej » Co zrobić, by samodzielnie wykonywać zawód architekta w Polsce i UE? czytaj dalej »


Zgarnij bony o wartości 100zł. Zobacz jak »

Tłumienie dźwięków uderzeniowych i drgań budynków. Zobacz »

3 kroki do Super CashBack
czytaj dalej »

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających... czytaj dalej »

Czym skutecznie zaizolować fundament?

Zadaniem hydroizolacji jest zablokowanie dostępu wody i wilgoci do wnętrza obiektu budowlanego. Istnieje kilka rodzajów izolacji krystalizujących, a ich znajomość ułatwia zaprojektowanie i wykonanie szczelnej budowli. czytaj dalej »

 


Jak zapewnić trwałość mocowania elewacji?


Wsporniki przejmują ciężar muru i za pomocą zabetonowanych szyn kotwiących lub kotew przekazują go na ścianę nośną... ZOBACZ »


Czego jeszcze nie wiesz o ognioodporności płyt PIR?

Jak usunąć wilgoć ze ścian?

W zależności od wymagań izolacyjności, czy odporności ogniowej możemy dobrać odpowiedni rodzaj płyt...
czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury. czytaj dalej »

Jak wykonać trwałe posadzki?

Jakich technologii oraz materiałów użyć do wykonania podłóg przemysłowych, naprawy betonów lub przeprowadzenia renowacji posadzek?  czytaj dalej »


Dowiedz się więcej o hydroizolacji dachów »

Popularność tego materiału rośnie. Dlaczego?

Dostarczamy innowacyjne systemy hydroizolacji oraz pokryć dachowych, mające na celu zmianę sposobu życia i pracy naszych klientów... czytaj dalej » To nowoczesny materiał termoizolacyjny, który zdobył... czytaj dalej »

Jak powstają konstrukcje nowoczesnych hal stalowych?


Jak powstają konstrukcje nowoczesnych hal stalowych? ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Szukasz wpustu balkonowego dobrej jakości?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Wpust balkonowy prosty, wpust balkonowy skośny, ogrzewany lub nieogrzewany? Co wybrać? czytaj dalej »

Jak zatrzymać ciepło i ochronić dom przed zimnem?


Komfortowy i energooszczędny dom zapewnia swoim mieszkańcom izolację od gorąca, zimna, hałasu oraz... wysokich rachunków za ogrzewanie i klimatyzację... ZOBACZ »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Alpha Dam Alpha Dam
O FIRMIE Alpha Dam Sp. z o.o. produkuje od ponad 10 lat profesjonalne materiały wodochronne i przeciwwilgociowe dla budownictwa.  Do 2008...
10/2019

Aktualny numer:

Izolacje 10/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Konserwacje i renowacje systemów ociepleń
  • - Odporność ogniowa elementów drewnianych
Zobacz szczegóły
Ulga remontowo-modernizacyjna w PIT 2017

Ulga remontowo-modernizacyjna w PIT 2017

W aktualnych przepisach prawa podatkowego nie znajdziemy wielu ulg, które obowiązywały w poprzednich latach. Wśród nich jest ulga remontowo- modernizacyjna. Niektórzy...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.