Pierwotną przyczyną procesów destrukcyjnych jest wynikające z nieprzeanalizowania rzeczywistych warunków pracy elementu konstrukcyjnego przyjęcie złego rozwiązania konstrukcyjno-materiałowego, tzn. brak systemowych izolacji przeciwwilgociowych, niewłaściwe zaprojektowanie izolacji termicznych, urządzeń odwadniających, wreszcie brak systemowych rozwiązań materiałowych ochrony strukturalnej i powierzchniowej.
Przykład błędnego rozwiązania pokazano na rys. 1.
Sposoby uszczelnień tarasów
Istnieją dwa podejścia dotyczące uszczelnień tarasów [1], mianowicie taras może być wykonany z powierzchniowym lub drenażowym odprowadzeniem wody.
Powierzchniowy sposób odprowadzenia wody zakłada całkowite odprowadzenie wody opadowej po powierzchni użytkowej, np. okładzinie ceramicznej (rys. 2). Istotą tego rozwiązania jest niedopuszczenie do penetracji wilgoci i wody w głąb jastrychu. Wilgoć zatrzymuje się na poziomie spodu płytki.
Drenażowy sposób odprowadzenia wody zakłada możliwość wnikania wody opadowej w warstwy wierzchnie konstrukcji tarasu. Polega na odprowadzeniu wody opadowej zarówno po powierzchni użytkowej (okładzinie ceramicznej, dekoracyjnych płytach chodnikowych, kostce betonowej), jak i przez specjalną warstwę drenującą (rys. 3). W rozwiązaniu tym zakłada się dwupoziomowe odprowadzenie wody – po powierzchni balkonu oraz po warstwie uszczelniającej – na skutek zastosowania pod jastrychem maty drenażowej. Ewentualne pozostałości wody odparują po nagrzaniu się okładziny. Nie ma także niebezpieczeństwa zniszczenia konstrukcji na skutek obniżenia się temperatury poniżej zera stopni. Uzupełnieniem systemu są przydrzwiowe kratki wpustowe oraz osłonowe profile boczne. Można tu dodatkowo wyróżnić układ tradycyjny, w którym termoizolacja chroniona jest przez hydroizolację (rys. 3), oraz odwrócony, gdzie hydroizolacja zabezpieczona jest przez termoizolację.
|
Taras – funkcje oraz konstrukcja |
|
Taras nadziemny to element konstrukcji umieszczony nad pomieszczeniem, pełniący jednocześnie funkcję dachu. Składa się on z płyty nośnej, termoizolacji i hydroizolacji. Powierzchnia tarasu dostępna jest z przyległych pomieszczeń. |
Wymagania stawiane konstrukcji tarasów
Poprawnie zaprojektowany taras powinien przede wszystkim:
- zapewnić bezpieczne przeniesienie obciążeń stałych i zmiennych oddziałujących na konstrukcję,
- zapewnić bezpieczeństwo użytkowania użytkownikom tarasu,
- chronić budynek przed wnikaniem wód opadowych,
- umożliwić utrzymywania we wnętrzu pomieszczenia komfortu cieplnego przez cały rok.
Wymogi te muszą być spełnione niezależnie od tego, czy taras zostanie zaprojektowany w układzie z powierzchniowym, czy z drenażowym odprowadzeniem wody.
Przeniesienie obciążeń stałych i zmiennych zapewnione jest przez odpowiednie zwymiarowanie płyty konstrukcyjnej. Przyjmuje się, że podstawowe jest obciążenie stałe (ciężar własny konstrukcji i warstw wykończeniowych) oraz zmienne (użytkowe). Takie podejście jest błędne.
Znacznie trudniejsze jest zapewnienie odporności na różnice temperatur dochodzące do 60ºC i więcej pomiędzy wierzchnią warstwą tarasu a spodem płyty nośnej, znajdującej się zawsze w pomieszczeniu. W upalne dni powierzchnia tarasu, zwłaszcza wykończona ciemnymi płytkami, potrafi się nagrzać do temperatury nawet 70ºC i wyższej. Spód płyty ma temperaturę pokojową. Do tego dochodzi obciążenie szokowe, np. w wyniku gwałtownej burzy latem. W czasie ostrej zimy powierzchnia tarasu oziębia się do temperatury –20ºC, a nawet –30ºC, w pomieszczeniu pod tarasem panuje temperatura rzędu +25ºC. Jednak chodzi nie tylko o różnice temperatur między spodem tarasu a jego wierzchnią warstwą, lecz także o różnicę między minimalną zimą a maksymalną latem temperaturą działającą na konstrukcję (gradient rzędu prawie 100ºC). Bardzo niebezpieczne są cykle zamarzania i odmarzania w okresie wczesnej i pźnej zimy (temperatura ujemna w nocy i nad ranem, dodatnia w ciągu dnia). Dlatego zakres wymagań, które musi spełniać konstrukcja tarasu, jest dużo bardziej obszerny, niż może się wydawać.
Wyodrębnia się dwa podstawowe czynniki, które stymulują destrukcję tarasów. Są nimi: woda, obciążenia termiczne.
Z analizy tych czynników wynikają następujące wymagania w stosunku do tarasów nadziemnych:
- całkowita szczelność, zapobiegająca penetracji wody opadowej w konstrukcję, niezależnie od charakteru i rodzaju występującego obciążenia termicznego. Dla wariantu z drenażowym odprowadzeniem wody musi być zapewniona możliwość wnikania wody w warstwę drenażową, niedopuszczalne jest natomiast wnikanie wody pod hydroizolację;
- zdolność i skuteczność oraz szybkość odprowadzania wody opadowej poza obręb tarasu.
Wymaga to odpowiedniego wykonstruowania i uszczelnienia obróbek blacharskich. Konieczne jest obsadzenie balustrad w sposób absolutnie szczelny, niepowodujący dodatkowo możliwości uszkodzenia wierzchnich warstw izolacyjno-wykończeniowych. Wierzchnie warstwy tarasu muszą mieć możliwość ruchów termicznych, kompensujących naprężenia powstałe na skutek zmian temperatury. Warstwa użytkowa powinna być bezpieczna w użytkowaniu (odpowiednio antypoślizgowa), estetyczna, łatwa do utrzymania w czystości, lecz odporna na czyszczenie oraz ewentualne kwaśne deszcze.
