Z uwagi na różne wartości wskaźnika EP uzyskiwane podczas obliczeń według metodologii [1] oraz wyznaczane indywidualnie, z uwzględnieniem zróżnicowanego położenia lokali, pojawia się potrzeba zastosowania korekty. W artykule zaproponowano prosty sposób przeliczania wartości EP na wielkości bardziej zbliżone do rzeczywistych. Analogiczna metoda ma zastosowanie przy indywidualnym rozliczaniu kosztów ogrzewania na podstawie podzielników kosztów.
Wskaźniki EP i EK w świadectwie energetycznym
Wskaźnik EP określa roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną systemu ogrzewania, wentylacji, przygotowania ciepłej wody użytkowej na jednostkę powierzchni pomieszczenia o regulowanej temperaturze. Zgodność tego wskaźnika z wymaganiami zawartymi w przepisach określa się w świadectwie charakterystyki energetycznej.
Wartość wskaźnika EP nie może przekraczać zależności podanych w rozporządzeniu ministra infrastruktury (WT 2008) [2] w odniesieniu do współczynnika kształtu budynku (A/Ve), określanego jako stosunek powierzchni przegród zewnętrznych budynku wymieniających ciepło z otoczeniem do jego kubatury. Wartość EP uzależniona jest od wielu czynników, m.in. współczynników nakładu energii pierwotnej, sprawności systemów grzewczych, sprawności wytworzenia nośnika ciepła z energii dostarczanej, sprawności akumulacji ciepła, sprawności transportu nośnika ciepła w obrębie budynku, sprawności regulacji i wykorzystania ciepła oraz parametrów fizycznych budynku.
Wyznaczany w świadectwie charakterystyki energetycznej wskaźnik EK, czyli rocznego zapotrzebowania na energię końcową na jednostkę powierzchni pomieszczenia o regulowanej temperaturze, określa energochłonność budynku/lokalu w odniesieniu do powierzchni ogrzewanej.
Świadectwa energetyczne – podstawa prawna
W Polsce obowiązek sporządzania świadectw energetycznych wszedł w życie 1 stycznia 2009 r. Najważniejsze akty wykonawcze dotyczące certyfikacji energetycznej zostały podpisane przez ministra infrastruktury 6 listopada 2008 r. Są to:
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej [1],
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT 2008) [2],
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego [3].
Najważniejszym z punktu widzenia certyfikacji energetycznej aktem wykonawczym jest rozporządzenie w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej [1]. Określa ono szczegółowo, w jaki sposób, za pomocą jakich wzorów i norm ma zostać sporządzone świadectwo i jak ono ma wyglądać.
Obliczenia wskaźnika EP
By wykazać rozbieżności w uzyskiwanych wartościach EP wyznaczanych dwiema metodami, wykonano obliczenia dla budynku znajdującego się w Krakowie, który jest blokiem mieszkalnym, 9-kondygnacyjnym, podpiwniczonym. W budynku są dwie klatki schodowe oraz dwie windy osobowe, do których zapewniony jest dostęp z każdego mieszkania na poszczególnych kondygnacjach. W nieogrzewanym podziemiu zlokalizowano komórki lokatorskie oraz pomieszczenia techniczne, tj. wymiennikownię i hydrofornię.
Do przeprowadzonej analizy wybrano 6 mieszkań położonych w charakterystycznych punktach ocenianego budynku. Są to mieszkania zlokalizowane w środkowej części obiektu, znajdujące się kolejno na parterze, V i VIII piętrze oraz mieszkania narożne, usytuowane na tych samych kondygnacjach. Powierzchnie użytkowe ocenianych mieszkań są jednakowe i wynoszą 47,93 m². Współczynniki przenikania ciepła spełniają wymagania określone w rozporządzeniu [3]. Zarówno w mieszkaniach środkowych, jak i narożnych okna umiejscowione są na ścianie wschodniej i zachodniej. W budynku znajduje się 108 mieszkań. Połowa ich jest po stronie wschodniej, a połowa po zachodniej. Wygląd elewacji wschodniej z zaznaczonymi położeniami wybranych lokali przedstawiono na rys. 1.
Na potrzeby pracy obliczono wskaźnik EP dla lokalu mieszkalnego na podstawie wymagań rozporządzenia [1], wykonując obliczenia dla całego obiektu, oraz indywidualnie dla 6 wybranych lokali. Zgodnie z metodą określoną w rozporządzeniu [1] sposób obliczeń uwzględniał dwie strefy obliczeń, mieszkalną i klatki schodowej. Przy obliczaniu wskaźnika EP dla każdego lokalu osobno przyjmowano tylko straty ciepła przez przegrody zewnętrzne i pośrednio przez klatkę schodową przy uwzględnieniu przyjętej wartości btr na podstawie tabeli z rozporządzenia [1]. Zużycie ciepła do przygotowania ciepłej wody użytkowej w budynku jest sumą zużycia ciepła na te cele w poszczególnych lokalach.
Wartości wskaźnika EP dla poszczególnych lokali przedstawiono na rys. 2. Na rys. 3 zamieszczono procentowe udziały wskaźnika EP określone dla analizowanych lokali w odniesieniu do wartości EP dla całego bloku.
Różnice w wyznaczonych wartościach wskaźnika EP są większe w przypadku lokali skrajnych o 4%, a w przypadku położonych w środku budynku są mniejsze o 20% od średniej wartości dla całego bloku.
