Jaki był podstawowy cel powołania do życia Stowarzyszenia Producentów Polistyrenu Ekstrudowanego EXIBA?
Ponieważ informacje o zastosowaniu polistyrenu ekstrudowanego, zwanego w skrócie XPS-em, były w Polsce bardzo mało rozpropagowane, a także ze względu na liczbę firm, jakie działają na rynku w tym segmencie, postanowiono zintensyfikować działania edukacyjne związane z XPS-em. W 2005 r. powstała więc organizacja o nazwie EXIBA. Od tego momentu firmy zajmujące się produkcją wyrobów z polistyrenu ekstrudowanego działają wspólnie na rzecz edukowania rynku w zakresie zastosowania XPS-u.
W początkowej fazie naszej działalności w skład stowarzyszenia wchodziły firmy: BASF, DOW, URSA, Austrotherm, Jackon Insualtion. W chwili obecnej w ramach naszej organizacji działają cztery firmy: DOW, Abriso, BASF oraz Jackon Insualtion. Warto w tym miejscu podkreślić, że EXIBA należy do Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Polistyrenu Ekstrudowanego. Organizacja ta zrzesza wszystkie największe firmy, tzn. dostarczające na rynek europejski łącznie ok. 85% oferty rynkowej.
Co dały rynkowi XPS-u te lata działalności EXIBY na naszym rynku? W jakim stopniu ten materiał jest rozpoznawany przez potencjalnych odbiorców?
Od 2005 r. udało nam się przede wszystkim poinformować rynek o podstawowych aplikacjach XPS-u. Przekonaliśmy również duże firmy projektowe, architektów oraz duże firmy wykonawcze, że produkt ten broni się pod względem technicznym mimo wyższej ceny od produktu alternatywnego, jakim jest styropian.
Naszą aktywność w zakresie zastosowania XPS-u zaczęliśmy od większych inwestycji, bo tam przede wszystkim był wówczas zbyt na nasze wyroby. Tym najpowszechniejszym zastosowaniem były dachy odwrócone, dachy zielone, parkingi na dachach, posadzki na gruncie, hale przemysłowe, chłodnie. Od tego to się zaczęło.
W międzyczasie prowadziliśmy szeroko zakrojone kampanie informacyjne na temat samego produktu. Pokazaliśmy potencjalnym odbiorcom podstawowe aplikacje, w których można z powodzeniem stosować XPS. Uczestniczyliśmy w różnego rodzaju szkoleniach, seminariach, targach, forach oraz również w akcjach społecznych, takich jak „Mądry Polak przed budową”. W ramach tych działań podkreślaliśmy różnice między alternatywnymi materiałami izolacyjnymi oraz jakie to ma konsekwencje, jeśli chodzi o ich zastosowanie. Akcentowaliśmy również kwestie docieplania fundamentów, ścian piwnic. Według mnie w Polsce nadal ten temat jest zagadnieniem marginalizowanym.
Działa Pan na rynku polistyrenu ekstrudowanego od lat. Jak by Pan ocenił poziom świadomości potencjalnych użytkowników, jeśli chodzi o XPS?
Duże firmy, duże pracownie projektowe wiedzą już, czym jest XPS i dlaczego warto go stosować. Teraz trzeba popracować z mniejszymi firmami oraz inwestorami indywidualnymi, bo często się zdarza, że mylą XPS ze zwykłymi lub z innymi kolorowymi styropianami. Nawet w składach budowlanych klient bywa wprowadzany w błąd. Sam wielokrotnie się o tym przekonałem. Dlatego w dużej mierze nasze działania będą się również koncentrowały na tym, aby uświadomić potencjalnym klientom, jaka jest różnica między zwykłym styropianem a XPS-em.
W takim razie, jaki pomysł ma EXIBA, aby wyedukować pozostałą jeszcze grupę potencjalnych odbiorców? To będzie w moim przekonaniu niełatwe zadanie…
Zgadza się, temat nie jest ani łatwy, ani szybki do zrealizowania. Wymaga systematycznych, długofalowych działań, a na efekty trzeba cierpliwie czekać.
Strategia EXIBY to zagadnienie bardzo szerokie, więc pozwolę sobie wymienić kilka tematów, nad którymi obecnie pracujemy. Chcielibyśmy położyć duży nacisk na internet oraz ponowne nawiązanie współpracy z pismami branżowymi pod względem merytorycznym. W naszym odczuciu nadal w tych dwóch kanałach informacyjnych w branży budowlanej jest niedosyt informacji, a nawet chaos, jeśli mogę się tak wyrazić. Jako EXIBA mamy duże zasoby informacji o produkcie, zastosowaniach, wynikach badań parametrów XPS-u czy styropianu – tzw. odkrywek po 5, 10, a nawet 30 latach. Teraz trzeba sprawić, by rzetelna informacja dotarła do jak najszerszego grona odbiorców.
Prowadzimy więc działania związane z aktualizacją naszego serwisu internetowego www.exiba.pl. Pracujemy nad stworzeniem kompendium wiedzy na temat XPS-u w serwisie Wikipedia. Rozważamy budowę serwisu poświęconego wyłącznie XPS-owi. Nawiązujemy współpracę z portalami branżowymi oraz wzmacniamy w nich naszą obecność. Podejmujemy roczną, merytoryczną współpracę z wybranymi pismami branżowymi, m.in. z miesięcznikiem IZOLACJE.
Doskonale pamiętam czas, kiedy powstało stowarzyszenie EXIBA. Podejmowało ono wówczas działania z rozmachem. Nieco później trochę ta dynamika się zmniejszyła. Teraz znów obserwuję wzmożoną aktywność EXIBY, a przynajmniej jej zaczątki.
Tę sytuacje wymusiły pewne zmiany, jakie zaszły i zachodzą na rynkach polskim i europejskim. Pojawiło się wielu nowych producentów i nowe moce produkcyjne.
Z perspektywy czasu możemy stwierdzić, że działania podejmowane przez EXIBĘ w latach 2005–2008 przynoszą efekty. Teraz należy przygotować ich drugą falę. Mamy pomysły, jak to zrobić, teraz trzeba po prostu przystąpić do działania. Rozpoczęliśmy od tego, że niejako na nowo od strony formalnej powołaliśmy Stowarzyszenie Producentów Polistyrenu Ekstrudowanego EXIBA. Mamy nowe biuro na ul. Wiśniowej w Warszawie. Podjęliśmy również decyzję o powołaniu dyrektora stowarzyszenia – Marzenę Wacławską, która z branżą budowlaną związana jest od dawna.
Czym należy tłumaczyć taki wzmożony ruch na rynku polistyrenu ekstrudowanego?
Jeśli spojrzeć na udział XPS-u w sprzedaży, to jest on stosunkowo nieduży w porównaniu z innymi materiałami termoizolacyjnymi. W Europie Zachodniej kształtuje się on na poziomie 3–6%. Wyjątkiem są rynki Grecji czy Turcji, gdzie XPS jest stosowany powszechniej niż np. styropian. W Polsce udział XPS-u znajduje się poniżej średniej europejskiej. Jestem przekonany, że wraz z podnoszeniem świadomości ten udział będzie się zwiększał, ponieważ odbiorca końcowy będzie w coraz większym stopniu zwracał uwagę na jakość, trwałość, niezmieność deklarowanych paramterów produktu w czasie, co za tym idzie – na pewne określone gwarancje.
O czym świadczy otwieranie nowych zakładów? Czy branża XPS-u spodziewa się znacznego wzrostu zapotrzebowania na tego typu materiały? A może liczą Państwo na to, że odbiorą udziały innym materiałom termoizolacyjnym?
Stale rosną wymagania dotyczące termoizolacyjności, w związku z czym coraz bardziej pożądane jest stosowanie technologii energooszczędnych, niskoenergetycznych czy pasywnych. Wzrastające zapotrzebowanie na obniżanie parametrów U przegród wiąże się z kolei ze zwiększaniem grubości izolacji. Dodatkowym czynnikiem jest stale rosnąca świadomość na temat XPS-u i jego zalet. Zwróćmy uwagę, że nie tak dawno w składach budowlanych XPS nie był dostępny od razu, dziś natomiast można go znaleźć w wielu miejscach w kraju.
Poza tym zastanówmy się, czy dawniej, gdy inwestor myślał o budynku, skupiał się na izolowaniu podłóg na gruncie czy fundamentów? Raczej nie. Myślał o oknach, ścianach, dachach. Inną sprawą jest, że my Polacy mamy coraz większe wymagania dotyczące jakości produktów, które kupujemy. Wszystkie te czynniki wpływają na rosnące zapotrzebowanie na ten materiał.
Jaki jest maksymalny do uzyskania przez XPS udział w rynku w Polsce?
Ze względu na to, że w naszym kraju styropian dominuje, nie przewiduję, że będzie on wynosił więcej niż średnia wartość z krajów Europy Zachodniej.
W takim razie, w jakich konkretnie zastosowaniach ten udział będzie wzrastał?
Liczymy na wzrost w zastosowaniach, gdzie panuje środowisko o podwyższonej wilgotności, czyli np. przy docieplaniu fundamentów, podłóg na gruncie, ścian piwnic. Ponadto stawiamy na dachy zielone, płaskie, tarasy, parkingi.
Wróciłbym jeszcze do kwestii związanych ze wzrastającą rolą budownictwa niskoenergetycznego, pasywnego itp. Jak w ten trend zamierza się wpisać XPS? Czy materiał ten jest przygotowany na wyzwania współczesnego budownictwa?
W przeszłości wartość współczynnika λ XPS-u kształtowała się na poziomie poniżej 0,030. Ze względu na regulacje Unii Europejskiej dotyczące limitowania związków pochodnych freonu, który był gazem służącym do spieniania, producenci przestawili się na alternatywną technologię produkcji. W ten sposób przeszliśmy na poziom 0,035–0,038 współczynnika przewodzenia ciepła. Obecnie znowu trend się odwraca. Cały czas trwają prace nad rozwojem tego produktu, aby wrócić do tych lepszych parametrów. Już dziś na rynkach w Europie można znaleźć produkty o wartości λ na poziomie 0,032–0,035, a kwestią czasu jest zejście poniżej wartości 0,030.
Co jest obecnie do zrobienia w kwestii regulacji prawnych, które dotyczą aplikacji z zastosowaniem XPS-u? Zapewne mają tu Państwo pole do popisu…
Zgadza się. Tutaj też mamy kilka pomysłów. Dzięki temu, że weszliśmy do Unii Europejskiej, zaadaptowaliśmy pewne uregulowania związane z XPS-em. W naszym prawie są jednak dziury. Np. nie ma u nas normy, która by mówiła, w jaki sposób i w jakich aplikacjach stosować polistyren ekstrudowany. Dlatego podjęliśmy jakiś czas temu inicjatywę mającą na celu opracowanie projektu normy określającej możliwości zastosowania XPS-u. Zapisy te będą moim zdaniem bardzo pomocne, szczególnie dla projektantów.
Jeżeli chodzi o rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, to należałoby je uzupełnić i skorygować, np. w zakresie izolacji termicznych poniżej poziomu gruntu. Warto też by było zainicjować dyskusję na temat wydanych rekomendacji technicznych dotyczących produktów do izolacji termicznych, które stosowane są w warunkach podwyższonej wilgotności. To jest praca na jakieś dwa–cztery lata.
W ramach upowszechniania wiedzy na temat XPS-u planują Państwo aktywność edukacyjną. To godne pochwały, jednak wydaje mi się, że bez włożenia kija w mrowisko, bez zdecydowanych działań zmierzających do tego, aby potencjalni odbiorcy wreszcie nauczyli się odróżniać styropian od XPS-u, może być ciężko. Chyba nie obędzie się bez pewnego dyskredytowania styropianu w niektórych zastosowaniach…
Chcielibyśmy uniknąć konfliktu z producentami styropianu. Zgodzę się natomiast, że jeśli nie zaakcentujemy znaczących różnic pomiędzy właściwościami XPS-u i styropianu, co z kolei może być przyczynkiem do dyskusji, nie przyniesie to takich efektów, na jakie liczymy.
