Obliczanie strat ciepła przez przegrody stykające się z gruntem

Budynki niepodpiwniczone

W obowiązującym rozporządzeniu ministra infrastruktury w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku opis procedury obliczania strat ciepła przez przegrody stykające się z gruntem ogranicza się do wskazania normy PN-EN 12831:2006 , według której należy przeprowadzić obliczenia. Jednak przywołana norma nie wyczerpuje problematyki przegród stykających się z gruntem, dlatego problem ten bardzo często pojawia się w dyskusjach przed ministerialnymi egzaminami czy też w trakcie sporządzania świadectw szkoleniowych. Jak zatem uniknąć błędów merytorycznych, skoro w omawianym zakresie obowiązuje kilka różnych dokumentów, w których pojawiają się rozbieżności w nazewnictwie oraz w samych procedurach obliczeniowych?

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA - kliknij tutaj »

W rozumieniu rozporządzenia w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku przez kondygnację podziemną rozumie się kondygnację, której więcej niż połowa wysokości w świetle, ze wszystkich stron budynku, znajduje się poniżej poziomu przylegającego, projektowanego lub urządzonego terenu, a także każdą sytuowaną pod nią kondygnację.

Według normy PN-EN 12831:2006 podziemie budynku występuje wówczas, jeśli więcej niż 70% powierzchni ścian zewnętrznych danego pomieszczenia styka się z gruntem. Sprawę rozstrzyga dopiero norma PN-EN ISO 13370:2008, która nie stawia ograniczeń co do zagłębienia piwnic (Czytaj więcej na ten temat). Pozwala również na policzenie budynku częściowo podpiwniczonego, traktując go jak z całkowitym podpiwniczeniem o zagłębieniu równym ½ z.

Od 1974 r. obowiązuje wymaganie stosowania izolacji cieplnej w pasie poziomym podłogi lub w pasie pionowym przyściennym o szerokości 1,0 m , które zostało sformułowane w wyniku badań prowadzonych w latach 1972–73 przez J.A. Pogorzelskiego. Izolacja ta, określana w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT), jako izolacja obwodowa, w normach nosi nazwę odpowiednio:

  • według PN-EN ISO 13370:2008 [5] – „izolacji krawędziowej” – i jest obliczeniowo włączana do wartości współczynnika przenikania ciepła podłogi, 
  • według PN-EN 12831:2006 [4] – „izolacji bocznej” – i nie jest uwzględniana w wartości współczynnika przenikania ciepła podłogi. 

W zależności od dokumentu oznaczenia współczynnika przenikania ciepła oraz procedury jego wyznaczania są rożne (tabela 1)

Procedury wyznaczania współczynnika przenikania ciepła przegród stykających się z gruntem

 

Niezależnie od procedury przygotowuje się dane wyjściowe, które zawierają:

 

  • geometrię podłogi,
  • układ warstw w podłodze (płyty z betonu zwykłego i cienkie pokrycia podłogi można pominąć; zaleca się również pominięcie chudego betonu poniżej płyty [5] – rys. 1),
  • opory przejmowania dla podłogi według PN-EN ISO 6946:2008 [3]: Rsi = 0,17 (m²·K)/W; Rse = 0 (m²·K)/W,
  • w przypadku budynku podpiwniczonego – układ warstw w ścianie piwnic oraz opory przejmowania w odniesieniu do ściany według PN-EN ISO 6946:2008 [3]: Rsi = 0,13 (m²·K)/W; Rse = 0 (m²·K)/W.

Na podstawie geometrii podłogi ustala się parametr obliczeniowy B’ (tabela 2) [5, 6, 8]:

 straty ciepla1
gdzie:
Ag − powierzchnia rozpatrywanej płyty podłogowej łącznie ze ścianami zewnętrznymi i wewnętrznymi [m2],
P – obwód rozpatrywanej płyty podłogowej [m].

Znając geometrię węzła, należy stworzyć jego model obliczeniowy, uwzględniający tylko warstwy mające istotne znaczenie w transporcie ciepła (rys. 1).
Według normy EN 12831:2006 [4] równoważny wspłczynnik przenikania ciepła Uequiv,bf elementu budynku (ściany i podłogi stykające się z gruntem) odczytuje się z podanych wykresów lub tablic, przy założeniu, że przewodność cieplna gruntu wynosi 2,0 W/(m²·K).

Na rys. 2 przedstawiono sposób określania równoważnego wspłczynnika przenikania ciepła podłogi stykającej się z gruntem Uequiv,bf przy z = 0 m, podłoga na poziomie terenu.

Na podstawie wykresu, znając wartość wspłczynnika przenikania ciepła podłogi oraz wartość charakterystycznego parametru B’, można wyznaczyć wartość Uequiv,bf.

Wartość równoważnego wspłczynnika przenikania ciepła Uequiv,bf rośnie wraz ze wzrostem wartości wspłczynnika przenikania ciepła Upodłogi i jednocześnie rośnie wraz ze zmniejszaniem się wartości parametru B’.
Największa wartość równoważnego współczynnika Uequiv,bf dotyczy podłogi bez izolacji i wynosi 1,30 W/(m²·K), gdy B’=2 m.

Opisane procedury bazują na normie PN-EN ISO 13370:2008 [5], w której zawarte są wzory uwzględniające szczególne przypadki posadowienia budynków. Wprowadzono również dodatkowe parametry obliczeniowe:

  • w przypadku budynku niepodpiwniczonego – dane dotyczące izolacji krawędziowej (D – zagłębienie izolacji, dn – grubość warstwy izolacji),
  • grubość ekwiwalentna dt [m] w odniesieniu do podłóg:

straty ciepła2 

  • dodatkowa grubość ekwiwalentna izolacji krawędziowej d’ [m]:

straty ciepła3
gdzie:
w – grubość ściany zewnętrznej [m],
λ – wspłczynnik przewodzenia ciepła gruntu; gliny lub iłu – 1,5, piasku lub żwiru – 2,0, litej skały – 3,5 W/(m·K); gruntu nieznanego – 2,0 W/(m·K),
Rsi – według normy PN-EN ISO 6946:2008 [3],
Rse – według normy PN-EN ISO 6946:2008 [3],
Rf – opór cieplny podłogi oraz izolacji, z pominięciem oporów płyt betonowych, chudych betonów i cienkich wykładzin podłogowych [(m²·K)/W],
R’ – dodatkowy opór cieplny izolacji krawędziowej (różnica między oporem izolacji i oporem gruntu lub płyty, którą zastępuje izolacja).

Płyta na gruncie nieizolowana lub średnio izolowana, dt < B’:

straty ciepła

Płyta na gruncie dobrze izolowana dt ≥ B’:

straty ciepła
W rozpatrywanym przypadku rozważa się dwa warianty:

  • płyta na gruncie bez izolacji krawędziowej:
  • straty ciepła
  • płyta na gruncie z izolacją krawędziową:
    straty ciepła

gdzie:
Ψg,e – zmiana strumienia ciepła wywołana przez izolację krawędziową [W/(m·K)];
 – dla poziomej izolacji krawędziowej:

straty ciepła
– dla pionowej izolacji krawędziowej:

straty ciepła 

Jeżeli węzeł styku budynku z gruntem jest zabezpieczony przed przemarzaniem zarówno pionową, jak i poziomą izolacją krawędziową, to do dalszych obliczeń uwzględnia się tę, której wartość U jest niższa.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 9/2009

Komentarze

(3)
Damian | 15.02.2012, 22:49
Bardzo dobry i rzetelnie opracowany artykuł. Widać, że autorki wiedzą co w trawie piszczy. Biorąc pod uwagę Ich stwierdzenie "Autorki artykułu zauważyły, że jest to często spotykany błąd obliczeniowy w sporządzanych świadectwach. Nie uniknięto go także w jednym z programów służących do sporządzania świadectw." - szkoda, że nie ujawniły o jaki to program chodzi, bo certyfikujący na ogół nie znają podstaw teoretycznych danego programu a się im posługują. Swoją drogą warto by ktoś porównał wyniki charakterystyk energetycznych uzyskiwane różnymi programami.
witek | 13.04.2012, 15:13
Takie porównanie byłoby ciekawe, tylko która redakcja się na to odważy...?
Jerzy Zembrowski | 30.10.2012, 00:46
Autorki mają rację, choć dodam że jest więcej "nieścisłości" w obliczeniach strumieni ciepła. Do określenia charakterystyki energetycznej budynku w metodologii odnosi się je do różnicy temperatur wewn i średniej miesięcznej - także dla strat do gruntu. Jest to błąd, gdyż ta jest inna w strefie przyściennej niż w strefie środkowej podłogi - szczególnie leżącej na gruncie. W podłogach znacznie zagłębionych ta różnica jest nieco mniejsza, ale nie jednakowa. Ponadto, przyjmowana temperatura gruntu jako średnia roczna powietrza zewnętrznego jest słuszna, ale tylko dla głębokości ponad 10 m ppt. Dzięki takim założeniom, wyniki obliczeń rocznego zapotrzebowania energii dla domu, są mocno różne niż rzeczywiste. Także pomijanie grubości gruntu pod podłogą również prowadzi do błędnych wyników - przy takim założeniu temperatury gruntu jak jest w metodologii.
Jeśli chodzi o wyniki uzyskiwane różnymi programami, to sprawdzałem trzema i ... włos się mi zjeżył na głowie. Są różne niestety ale nie tylko w zakresie tu omawianym, gdyż także i w stratach na wentylację. Niestety, certyfikacja została rzucona na żywioł! Nie dość, że pozwolono sporządzać świadectwa kompletnym laikom nie odróżniającym podstawowych pojęć wymiany ciepła, to w dodatku nie wydano danych testowych do weryfikacji programów - ot choćby na wzór dla programów szczegółowo obliczających mostki cieplne. W efekcie są programy i jest wiele osób nie rozumiejących co oblicza podczas certyfikacji.
Zapewne nie każdy certyfikant wie, że błędy w programach nie zwalniają każdego autora świadectwa od odpowiedzialności, bo nikt nie każe liczyć programami, a wg metodologii. Kiedyś szydło wyjdzie na wierzch i rozwiąże się worek z problemami.
Swoją drogą, to dziwne że nie zezwolono leczyć ludzi osobom z dowolnym wykształceniem, a po kilkudziesięciu godzinach kursu i egzaminie, gdzie połowę pojęć się nie rozumie, a zdaje?
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie


System Ciepłej Belki Montażowej - co to takiego?

ciepła belka montażowa

Montaż okien w warstwie ocieplenia to z jednej strony nic nowego, ponieważ wykonywany jest od dziesiątek lat w obiektach... czytaj dalej »

 


Biblioteka BIM dla oprogramowania ArchiCAD 21 już dostępna!

Pobierz bezpłatnie obiekty BIM ściennych i dachowych płyt warstwowych... czytaj dalej »


Termomodernizacja - od czego zacząć?

Farby do wnętrz i elewacji - jakie powinny być?

Bardzo ważna przed podjęciem jakichkolwiek działań jest ocena stanu technicznego budynku podlegającego termomodernizacji. czytaj dalej » W 2002r. rynek farb fasadowych został zrewolucjonizowany przez farbę zolowo-krzemianową, która bazuje na całkowicie nowatorskiej koncepcji spoiw, dzięki czemu... czytaj dalej »

Wszystko, co warto wiedzieć o izolacji budynku »


Komfortowy i energooszczędny dom zapewnia swoim mieszkańcom izolację od gorąca, zimna, hałasu oraz... wysokich rachunków za ogrzewanie i klimatyzację czytaj dalej »

 


Jak oszczędzić podczas izolacji poddasza?

Co to jest polistyren ekstrudowany XPS?

Każdy chce oszczędzić. To dość oczywiste, nie trzeba tego udowadniać. Natomiast tylko niektórzy potrafią spojrzeć w przyszłość i przeanalizować swoje wydatki w perspektywie czasu, tak żeby naprawdę oszczędzić, a nie zapłacić później i to w nieprzewidzianym momencie. czytaj dalej » Dynamiczny rozwój rynku budowlanego i coraz bardziej restrykcyjne przepisy ukierunkowane na dbałość o otaczające nas środowisko powodują, że inwestorzy, projektanci i wykonawcy szukają proekologicznych, trwałych materiałów budowlanych wysokiej jakości. czytaj dalej »

Skośny dach zielony? Poznaj ten i inne systemy dachów zielonych »

Od nachylenia dachu powyżej 15 stopni konieczne jest zastosowanie systemowego rozwiązania zabezpieczającego... czytaj dalej »


Czy znasz ten niezawodny sposób na uszczelnienie fug?

Czego użyć by wykonać ciepły montaż okna?

Taśmy rozprężne posiadają ponadprzeciętną odporność na deszcz ponad 600 Pa (odpowiada to sile wiatru ponad 11° w skali Beauforta).
czytaj dalej »

Zgodnie z zasadami montażu okien wg niemieckiego RAL, wykorzystywana jest zasada „szczelniej wewnątrz niż na zewnątrz”... czytaj dalej »

Spotkanie branży OZE w Warszawie. Zobacz program »

Trzy dni targów RE-energy będą wypełnione konferencjami, również o zasięgu międzynarodowym, podczas których omawiane będą tematy istotne dla rynku OZE. czytaj dalej »


W ten sposób wyeliminujesz niekorzystne mostki cieplne »

Jak prawidłowo wybrać płytę styropianową do ocieplenia ściany w systemie ETICS?

Poszukujesz rozwiązań paroizolacyjnych?
czytaj dalej »

Jakość izolacyjności termicznej systemu ETICS, zależy od materiału termoizolacyjnego, użytego w tym systemie. czytaj dalej »

Jak obliczać wymiary oraz parametry izolacji technicznych dla różnych systemów?

Skorzystaj z rozwiązań online i sprawnie wykonuj obliczenia na większości urządzeń! czytaj dalej »

dr inż. Maria Wesołowska
dr inż. Maria Wesołowska
Autorka ukończyła Wydział Budownictwa ATR w Bydgoszczy. Pracuje na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy jako adiunkt. Zawodowo zajmuje się zagadnieniami kompleksowej oceny stanu ochro... więcej »
dr inż. Paula Szczepaniak
dr inż. Paula Szczepaniak
Paula Szczepaniak ukończyła kierunek budownictwo, specjalność konstrukcje budowlane i inżynierskie na Wydziale Budownictwa Akademii Techniczno-Rolniczej im. J.J. Śniadeckich w Bydgoszczy. Pracuje ... więcej »
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Synthos S.A. Synthos S.A.
Grupa Kapitałowa Synthos S.A. jest jednym z największych producentów surowców chemicznych w Polsce. Spółka jest pierwszym w Europie...
7/8/2018

Aktualny numer:

Izolacje 7/8/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Izolacje techniczne
  • - Badanie skuteczności prac iniekcyjnych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.