Okładziny z kamieni naturalnych na balkonach i tarasach

Rozwiązanie z powierzchniowym odprowadzeniem wody
mgr inż. Maciej Rokiel  |  IZOLACJE 1/2010  |  20.05.2011
Weber DEITERMANN

Balkon to element architektoniczny w postaci płyty wysuniętej poza lico ściany, połączony drzwiami z pomieszczeniem za ścianą oraz zabezpieczony balustradą. Loggia zaś to wnęka w elewacji budynku powstała na skutek cofnięcia ściany (ścian), zabezpieczona od zewnątrz balustradą i dostępna z jednego lub kilku pomieszczeń. Natomiast istotą tarasu nadziemnego jest obecność pod płytą pomieszczenia użytkowego.

Taras nadziemny to rodzaj stropodachu nad częścią budynku, zaprojektowany i wykonany w sposób umożliwiający przebywanie na nim mieszkańców. Innym rodzajem tarasu jest taras naziemny, chętnie stosowany na terenach rekreacyjnych połączony z domkami letniskowymi czy altankami, szczególnie wybudowanymi na stokach.

Specyfika tarasu naziemnego na stokach powoduje występowanie w konstrukcji pewnych zjawisk. Celowo użyte tu zostało sformułowanie: „w konstrukcji”, zamiast „na powierzchni”. Analizy oddziaływań nie należy bowiem sprowadzać tylko do powierzchni użytkowej, ponieważ prowadzi to do popełnienia elementarnych błędów, powodujących w najgorszym wypadku konieczność usunięcia wszystkich warstw aż do płyty konstrukcyjnej.

Obciążenia działające na konstrukcję

Przyjmuje się, że podstawowym obciążeniem jest obciążenie stałe (ciężar własny konstrukcji i warstw wykończeniowych) oraz zmienne (użytkowe). Wydaje się, że nie jest to do końca słuszne. Nie jest bowiem problemem skonstruowanie płyty żelbetowej o odpowiedniej nośności i sztywności (ze względu na ugięcia i drgania pochodzące od obciążeń dynamicznych, gdy na tarasie np. odbywa się 30-osobowe przyjęcie).

Znacznie trudniejsze wydaje się zapewnienie odporności na różnice temperatur dochodzące do +60°C i więcej pomiędzy wierzchnią warstwą tarasu a spodem płyty nośnej, znajdującej się zawsze w pomieszczeniu. W upalne dni powierzchnia tarasu, zwłaszcza wykończona ciemnymi płytkami, może się nagrzać do temperatury nawet +70°C i wyższej. Spód płyty znajduje się w temperaturze pokojowej.

Dodatkowym obciążeniem jest obciążenie szokowe, np. w wyniku gwałtownej burzy latem. W czasie ostrej zimy powierzchnia tarasu oziębia się do temperatury –20°C, a nawet –30°C, w pomieszczeniu pod tarasem panuje zaś temperatura ok. +25°C. Nie chodzi więc tylko o różnice temperatur między spodem tarasu a jego wierzchnią warstwą, lecz także o różnicę między minimalną zimą a maksymalną latem temperaturą działającą na konstrukcję (gradient rzędu 100°C). Bardzo niebezpieczne są cykle zamarzania i odmarzania w okresie wczesnej i późnej zimy (temperatura ujemna w nocy i nad ranem, dodatnia w ciągu dnia).

Analiza opisanych obciążeń nie jest jednak wystarczająca w przypadku wykonywania okładzin (warstwy użytkowej z kamieni naturalnych). Dlatego odpowiedź na pytanie, jakie kamienie naturalne mogą być stosowane jako okładziny zewnętrzne na tarasach i balkonach, nie jest wcale łatwa. Pierwszym odruchem jest próba porównania parametrów płyt z kamieni naturalnych z płytkami ceramicznymi. Stwierdzenie, że muszą one cechować się parametrami porównywalnymi z płytkami ceramicznymi do zastosowań zewnętrznych, jest prawdziwe, jednak niewystarczające.

Konieczność stosowania produktów systemowych

Kamienie naturalne powstawały w różnych epokach, stąd ich różne właściwości, wygląd i często niepowtarzalność. Bardzo wysokie parametry wytrzymałościowe np. granitu powodują, że jest on chętnie stosowany w pomieszczeniach silnie obciążonych ruchem pieszym, np. w pomieszczeniach recepcji, na korytarzach, tarasach widokowych w hotelach, bankach czy centrach usługowych. Odpowiednio ułożony i pielęgnowany dobrze wygląda także wtedy, gdy okładzina narażona jest na intensywne użytkowanie lub obciążenia, np. zimą, gdy na butach wnosi się piasek, którym posypuje się zaśnieżone chodniki.

Impulsem do stosowania okładzin z kamieni naturalnych jest zwykle chęć nadania pomieszczeniu czy budynkowi indywidualnego charakteru, wyglądu lub zwiększenia jego wartości. Zamiarom tym musi jednak towarzyszyć poprawne technicznie zastosowanie. To jednak wymaga wiedzy o właściwościach kamieni naturalnych.

Jej brak może skutkować późniejszymi defektami wizualnymi czy nawet uszkodzeniami wynikającymi np. z zastosowania nieodpowiednich zapraw klejących i spoinujących. Tylko zastosowanie odpowiednich (tzn. o dodatkowych właściwościach) materiałów i systemów produktów wysokiej jakości zapewni efekt podczas układania i dalszej eksploatacji. Zabezpieczy także, oczywiście w połączeniu z profesjonalnym i fachowym wykonawstwem, przed powstawaniem defektów wizualnych w postaci przebarwień czy wykwitów.

W tabeli 1 pokazano zestawienie wybranych parametrów niektórych kamieni naturalnych. Z punktu widzenia warunków eksploatacji w naszym klimacie najistotniejsze są:

Ze względu na parametry wytrzymałościowe, odporność mechaniczną oraz odporność na warunki atmosferyczne do okładzin można stosować granity, gnejsy, gabro czy bazalt. Kamienie te ze względu na niewielką porowatość są też odporne na sole. Według informacji zawartych w tabeli 1 można ocenić, jakie kamienie naturalne mogą być stosowane na balkonach czy tarasach. Nie należy jednak traktować tych danych w kategoriach bezwzględnych. Aby uniknąć późniejszych problemów z okładzinami, zawsze należy zastosowanie konkretnych kamieni skonsultować ze specjalistą-rzeczonawcą. W żadnym wypadku nie wolno polegać na zapewnieniach doradców w supermarketach budowlanych.

Przyczyny powstawania przebarwień 

W strukturze płyt (lub płytek) z kamieni naturalnych znajdują się pory i kapilary, przez które może przedostawać się woda i wnikać w strukturę kamieni. Jest onabezpośrednią przyczyną powstawania przebarwień, przy czym mogą one powstawać na skutek różnych zjawisk:

  • woda wnika w kapilary i powoduje inną refrakcję (załamanie) światła w porównaniu z porami niewypełnionymi wodą. Te przebarwienia (ciemne plamy) są szczególnie zauważalne na prześwitujących kamieniach (np. z marmuru). Wyschnięcie okładziny, gdy źródłem zawilgocenia jest czysta woda, przywraca pierwotny wygląd powierzchni (fot. 1);
  • woda jednakże może transportować ze sobą materiały (np. cząsteczki zanieczyszczeń), które osądzają się w strukturze płytki (w porach). Tego typu przebarwienia są, niestety, trwałe, nie ustępują po wyschnięciu okładziny (fot. 2–3);
  • woda stykająca się z materiałami znajdującymi się w płytce może także wchodzić z nimi w reakcję, której rezultatem jest tworzenie się przebarwień. Przykładowo: stały dopływ wilgoci może skutkować przekształcaniem się zawierających związki żelaza minerałów w wodorotlenki żelaza, względnie inne produkty reakcji (wygląd rdzawych plam). Intensywność tego zjawiska zależy od porowatości płytek (fot. 4–6)

Wynika z tego, że utrzymywanie wody i wilgoci „z daleka od okładzin z kamieni naturalnych” jest jedną z podstawowych czynności pozwalających na zmniejszenie ryzyka powstawania przebarwień. Woda natomiast może dostać się do kapilar płyty okładzinowej albo z podłoża, albo na skutek oddziaływania na powierzchnię użytkową.
W pierwszym wypadku źródłem jest jastrych lub zaprawa klejąca. Ze względu na właściwości aplikacyjne kleju ilość wody zarobowej jest zawsze większa od ilości niezbędnej do procesów twardnienia i wiązania (proporcja w/c niezbędna do poprawnego przebiegu procesu hydratacji jest zawsze mniejsza od rzeczywistej). I właśnie ta woda jest w tym wypadku przyczyną przebarwień wrażliwych na to zjawisko kamieni. Podobny efekt może powodować układanie płyt z kamieni naturalnych na zbyt wilgotnym podłożu.
Drugim źródłem wody są czynniki zewnętrzne. Krótkotrwałe obciążenie wilgocią nie musi spowodować trwałych przebarwień, zawilgoceniu ulega jedynie górna część płytki, a po wyschnięciu przebarwienia mogą ustąpić. Jednakże przy długotrwałym obciążeniu wodą, z czym należy się liczyć przy zastosowaniach zewnętrznych, dochodzi do kontaktu podłoża (zaprawy klejącej) z wilgocią, co może skutkować opisanymi mankamentami.
Przebarwienia mogą być wywołane przez związki żelaza. Na skutek kapilarnego transportu wody w kamieniu przedostają się one do jego wnętrza, gdzie odkładają się w porach i mikrorysach i powodują żółtobrązowe plamy. Związki żelaza mogą pochodzić nie tylko z podłoża czy zapraw, lecz także z minerałów wchodzących w skład kamienia. Często źródłem związków żelaza jest rdza ze znajdujących się w bezpośredniej bliskości elementów stalowych.

plamy kamień plamy kamień plamy kamień
plamy kamień plamy kamień plamy kamień

Fot. 1-6. Przebarwienia na powierzchni
okładzin z kamienia naturalnego.

   
płyty kamień płyty kamień płyty kamień

Fot. 7. Płyta z wrażliwego na przebarwienia
kamienia naturalnego. Na lewą część naniesiono
biały, szybkowiążący i szybkoschnący klej,
na prawą natomiast zwykłą zaprawę klejącą.

Fot. 8. Przeciwna strona tej samej płyty,
po ok. 30 min od nałożenia klejów.

 

Fot. 9. Skutki ułożenia płyt z kamienia
naturalnego na grzebień.

płyty kamień płyty kamień przebarwienia

Fot. 10. Płyta z wrażliwego na przebarwienia
kamienia naturalnego po zastosowaniu
nieodpowiedniej zaprawy spoinującej.

Fot. 11. Płyta z wrażliwego na przebarwienia
kamienia naturalnego po zastosowaniu
elastycznej masy spoinującej.

Fot. 12. Inny przykład przebarwień po
zastosowaniu niewłaściwej masy spoinującej.

Zdjęcia: Weber DEITERMANN

Podobny efekt brązowych plam mogą powodować organiczne substancje, które znalazły się w wodzie zarobowej. Daje się zauważyć, że zjawiska te bardzo często występują w strefach krawędziowych płyt. Jest to związane z silniejszym zjawiskiem podciągania kapilarnego w obszarze przykrawędziowym.

Co trzeba więc zrobić, aby zminimalizować te niebezpieczeństwa lub mankamenty? Zdecydowanie najlepszym sposobem jest stosowanie kamieni niewrażliwych na przebarwienia, ale to nie rozwiązuje problemu.

Dostęp wilgoci do płyt z kamieni naturalnych musi być jak najmniejszy. Z tym wiąże się odpowiednia wilgotność podłoża. Wilgotność masowa podłoży cementowych (niezależnie od tego, czy jest to jastrych szybkowiążący, beton, zaprawa PCC) nie może przekraczać 2% (warto także wiedzieć, że dla okładzin wewnętrznych na jastrychach anhydrytowych bez ogrzewania podłogowego graniczną wilgotność definiuje się na 0,5%, obecność ogrzewania podłogowego zwiększa wymóg do 0,3%).

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 1/2010

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Najlepszy system stropowy?


Betonowe stropy można produkować na różne sposoby – z betonu przygotowanego na placu budowy lub w fabryce, gdzie panują kutemu optymalne warunki. ZOBACZ »


"Wirtualne malowanie" - wykonaj sam symulację online »

Dobierz najlepszy materiał izolacyjny »

Obok wiedzy na temat produktów, równie istotna jest znajomość technologii, którą... czytaj dalej » Niski poziom ochrony cieplnej generuje wysokie koszty utrzymania budynku, stanowiące duże obciążenie budżetu... czytaj dalej »


Zgarnij bony o wartości 100zł. Zobacz jak »

Jak dobrać posadzkę do obiektu?

3 kroki do Super CashBack
czytaj dalej »

Wybierz posadzkę, która będzie funkcjonalna i łatwa w czyszczeniu... czytaj dalej »

Czym skutecznie zaizolować fundament?

Zadaniem hydroizolacji jest zablokowanie dostępu wody i wilgoci do wnętrza obiektu budowlanego. Istnieje kilka rodzajów izolacji krystalizujących, a ich znajomość ułatwia zaprojektowanie i wykonanie szczelnej budowli. czytaj dalej »

 


Jak zapewnić trwałość mocowania elewacji?


Wsporniki przejmują ciężar muru i za pomocą zabetonowanych szyn kotwiących lub kotew przekazują go na ścianę nośną... ZOBACZ »


Płynne membrany poliuretanowe - gdzie je stosować?

Uszczelnianie obiektów inżynieryjnych - jak to robią specjaliści?

Siła związania do podłoża przekraczająca 20 kg/cm2, wysoka odporność na niszczące czynniki eksploatacyjne...
czytaj dalej »

Jak prawidłowo chronić ściany fundamentwe i zapewnić gwarancję żywotności obiektu? czytaj dalej »

Jak wykonać trwałe posadzki?

Jakich technologii oraz materiałów użyć do wykonania podłóg przemysłowych, naprawy betonów lub przeprowadzenia renowacji posadzek?  czytaj dalej »


Dowiedz się więcej o hydroizolacji dachów »

Chcesz ograniczyć straty ciepła z budynku? Zobacz »

Dostarczamy innowacyjne systemy hydroizolacji oraz pokryć dachowych, mające na celu zmianę sposobu życia i pracy naszych klientów... czytaj dalej » W obecnych czasach rosnące ceny energii cieplnej i elektrycznej skłaniają do analizy strat ciepła w budynkach mieszkalnych. Jedynym sposobem ograniczenia kosztów jest... czytaj dalej »

Jak mocować elewacje wentylowane?


Jak w realnych warunkach zachowują się różne systemy mocowań elewacji wentylowanych? ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Jak zabezpieczyć rury przed stratami ciepła?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Czym powinieneś kierować się przy wyborze odpowiedniej izolacji rur? czytaj dalej »

Innowacyjny system kompozytowych wzmocnień konstrukcji »


W przypadku gdy temperatura przekroczy temperaturę zeszklenia, wówczas żywica nie jest... ZOBACZ »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Alpha Dam Alpha Dam
O FIRMIE Alpha Dam Sp. z o.o. produkuje od ponad 10 lat profesjonalne materiały wodochronne i przeciwwilgociowe dla budownictwa.  Do 2008...
9/2019

Aktualny numer:

Izolacje 9/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowoczesne rozwiązania elewacyjne
  • - Jakość wykonania izolacji z szarego styropianu
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.