Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 6/2019 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Dom podziemny

Powrót do przeszłości w budownictwie ekologicznym
dr inż. Marek Kamieniarz  |  12.04.2011  |  5
Gotowy dom podziemny w Cumbrii
Gotowy dom podziemny w Cumbrii
www.theundergroundhouse.org.uk

Budownictwo podziemne jest oszczędne i ekologiczne. Dom może harmonijnie współgrać z otoczeniem. W Polsce ta technologia jest jeszcze mało znana.

Podziemny dom

Za prekursora architektury podziemnej uważa się architekta Malcolma Wellsa, który w reakcji na wybudowanie w okolicy jego biura sześciopasmowej autostrady najpierw postawił mur odgradzający, a następnie przeniósł biuro pod ziemię (Czytaj więcej na ten temat).

Na środku podwórka wykopanego trzy metry pod ziemią postawił dom o szklanych ścianach z dachem pokrytym metrową warstwą ziemi. Na dachu ułożył tony liści, które posłużyły jako kompost i zamieniły dach w łąkę.

Wells od tej pory projektował już tylko domy podziemne:

  • domy mieszkalne,
  • biura,
  • stacje benzynowe.

Pomysł został podchwycony przede wszystkim przez hippisów, którzy zapragnęli żyć bliżej natury. Swoje domy postanowili ukrywać w pustynnych piaskach Arizony. Tak właśnie zamieszkał Mike Oehler – hipis z Idaho, który wybudował swój dom za 50 dolarów i opisał go w swojej książce.

Dom powstał w 1971 r. i miał powierzchnię 36 m². Metoda, którą zastosował, była bardzo prosta: wykopał jamę w zboczu, zagłębił w ziemi słupy, obił je drewnem, opakował całość z zewnątrz folią z polietylenu i zasypał ziemią.

 

Cztery lata później dom za 50 dolarów Oehler zamienił na dom za 500 dolarów – zbudował na jego tyłach patio, które stało się dodatkowym źródłem światła i jednocześnie ogrodem.

 

O zaletach budynku Oehler mówił w następujący sposób:

„Ciepły zimą, chłodny latem, cieszy oko, jasny, z pięknym widokiem, niewidoczny z daleka, tani w budowie i użytkowaniu”.

Mimo że w domu nie było bieżącej wody i elektryczności, jego projekt i porady autora zawarte w książce znalazły wielu naśladowców.

 

 

W latach 80. pojedyncze ziemianki powstały w Anglii, Francji i Holandii. W 1994 r. we Francji architekt Dominique Perrault, autor m.in. Francuskiej Biblioteki Narodowej, wybudował dom pod ziemią i w nim zamieszkał.

W Polsce metoda budowania pod ziemią jest praktycznie nieznana. Dopiero w 2008 r. rozpoczęła się budowa pod Bełchatowem pierwszego domu ukrytego w ziemi. Jego projektantem jest Zdzisław Bolanowski – malarz i rzeźbiarz.

Budowla składa się z 5 mieszkań, garaży i pomieszczeń gospodarczych, a ukryta jest w skarpie na głębokości 3 m. Ściana południowa będzie częściowo odsłonięta i będzie miała okna. W budynku ma być zainstalowane ogrzewanie podłogowe oraz pompa ciepła, planowane jest zamontowanie wyższych okien, aby światło dzienne bez trudu docierało w głąb pomieszczeń od strony południowej [1].
Inny projekt domu podziemnego powstał w katowickiej pracowni znanego z kontrowersyjnych pomysłów architekta Roberta Koniecznego, jednak nie został on jeszcze zrealizowany. Nowatorstwo tego domu polega na tym, że wjazd jest ukryty w ziemi i zamaskowany ruchomą klapą o wymiarach 8×20 m, pokrytą trawą. Takie zastosowanie będzie pierwsze na świecie.

Trudno powiedzieć, czy dom w ziemi sprawdzi się w surowszym polskim klimacie, jednak obydwa projekty przyczynią się niewątpliwie do popularyzacji ekologicznego i energooszczędnego budownictwa, jakim jest budownictwo podziemne.

Zalety i wady budownictwa podziemnego

Domy podziemne przede wszystkim nie psują krajobrazu, lecz harmonijnie współgrają z otoczeniem. Są częściowo zagłębione, najczęściej w zboczu góry, pokryte warstwą ziemi i roślin lub całkowicie schowane pod ziemią. Często mają atrium, przez które wpada światło. Wbrew skojarzeniom z wilgotną piwnicą pomieszczenia w takich domach są jasne, ponieważ zazwyczaj jedna strona budynku lub jego dach wykonane są ze szkła.

Hydroizolacje

Hydroizolacje podziemnych części budynków i budowli

Masy KMB do hydroizolacji fundamentów

Zawilgocenie muru a skuteczność iniekcyjnej przepony hydroizolacyjnej

Taras nadziemny – między teorią a praktyką

Uszczelnienie zespolone (podpłytkowe) z materiałów stosowanych w postaci ciekłej

Renowacja fundamentów – błędy i zaniedbania

Często w dachu wyciętych jest kilka dość dużych otworów, na których wznoszą się szklane piramidy. Spełniają one podwójną funkcję: są źródłem naturalnego światła oraz stanowią zbiornik energii słonecznej. Dzięki takiemu rozwiązaniu znacznie spada wykorzystanie energii, dom nie jest też narażony na huśtawki temperatury wynikające ze zmiany pogody.

Sekret leży w stałej temperaturze ziemi. Gdy na zewnątrz temperatura wynosi 0°C, w odizolowanym betonem domu podziemnym będzie równa ok. 14°C w zależności od strefy geograficznej.

Badania uniwersytetu w Bath przeprowadzone w Mole Manor, jednym z pierwszych domów podziemnych w Anglii, dowiodły, że zużywa on średnio 25% energii potrzebnej do ogrzania domu naziemnego.

Domy podziemne mogą być w 100% samowystarczalne energetycznie.

Bez pieców, prądu elektrycznego nie przyczyniają się do emisji dwutlenku węgla. Tak jest w przypadku skupiska domów wybudowanych w angielskim Hockerton. Energię zapewniają im słońce przez baterie słoneczne i wiatr przez turbiny wiatrowe, natomiast źródłem wody pitnej jest filtrowana deszczówka. Woda używana do mycia i prania powraca rurami do toalety, a następnie jest filtrowana przez oczyszczalnię trzcinową, która znajduje się w stawie.

Wadą tego rozwiązania może być wlewanie setek ton betonu pod ziemię, jednak na razie nie ma lepszego rozwiązania. Obecnie praktycznie w każdym naziemnym domu fundamenty i konstrukcja wykonane są z betonu. Następną przeszkodą może być bariera psychologiczna przed zamieszkaniem w tak nietypowych warunkach, choć życie pod ziemią jest równie stare jak sama ludzkość.

Pierwszy dom podziemny w Cumbrii

Budynki w ziemi, obecnie awangardowe i niekonwencjonalne, nie mają jeszcze dużej rzeszy zwolenników. W Wielkiej Brytanii takich budynków jest zaledwie 30. Jeden z nich powstał w pięknej i dzikiej krainie leżącej pomiędzy Preston a Carlise przy autostradzie M6, w nieużywanym od ponad stu lat kamieniołomie piaskowca w dolinie Eden. Budynek jest wpasowany w naturalny kształt nieczynnego kamieniołomu.

Ekologiczny dom z trzema sypialniami został wkomponowany w zbocze i przykryty tonami ziemi. Aby zapewnić w budynku możliwie dużo światła, architekt zaproponował wykonanie południowej elewacji całkowicie ze szkła. Budynek składa się z dwóch kondygnacji. Sypialnie znajdują się na parterze za wielkim krytym atrium, pokoje dzienne na górze. W głębi domu, gdzie może być ciemno, zainstalowano świetliki, które doprowadzają światło do pomieszczeń w głębi domu. Dzięki takiemu rozkładowi z głównego poziomu mieszkalnego roztacza się wspaniały widok na panoramę pobliskiej doliny.

W budynku nie będzie ogrzewania, gdyż nie będzie ono potrzebne. Zaprojektowano grubą izolację termiczną, która ma zagwarantować utrzymanie odpowiedniej temperatury.

Przygotowanie terenu pod budowę

Budowę domu rozpoczęto od przygotowania miejsca dla budynku, tzn. pogłębiono istniejącą wnękę kamieniołomu do wymiarów projektowanego budynku – usunięto ok. 70 m² nawierzchni i wkopano się 3 m w głąb ziemi. Ze względu na wykorzystanie ciężkiego sprzętu ta faza prac ziemnych była dość kosztowna, dlatego musiała być wykonana dość szybko i sprawnie.

 dom podziemny

                                                    Końcowy etap budowy domu, fot. www.theundergroundhouse.org.uk

Izolacja termiczna na gruncie i hydroizolacja

Na dnie wykopu ułożono kilkucentymetrową wylewkę z chudego betonu, a następnie izolację termiczną, którą stanowi 30-centymetrowa warstwa polistyrenu ekstrudowanego (XPS). Na izolacji termicznej ze szczególną starannością ułożono warstwę hydroizolacji. Jest to bardzo ważne, ponieważ po zasypaniu budynku ziemią nie ma możliwości jego naprawy, więc każdy przeciek może mieć katastrofalne skutki. Starannym wykonaniem hydroizolacji zajęła się wyspecjalizowana firma wykonawcza.

Płyta fundamentowa

Na tak wykonanej izolacji ułożono zbrojenie płyty fundamentowej. Fundamenty to bardzo ważna część domu, ponieważ przenoszą na grunt wszystkie obciążenia z budynku. Od sposobu ich zaprojektowania i wykonania zależy więc trwałość, a czasem i bezpieczeństwo całego domu.

Płyta fundamentowa rozkłada ciężar budynku na całą powierzchnię zabudowy, dzięki czemu na każdy centymetr obciążonego gruntu przypada znacznie mniejszy nacisk. Z tych względów tę metodę fundamentowania stosuje się wtedy, gdy podłożem są grunty o małej nośności. Jest to dobre rozwiązanie także wtedy, gdy występują niejednorodne warunki gruntowe. Taki typ podłoża powoduje bowiem nierównomierne osiadanie budynków. Płyta fundamentowa może wtedy uchronić dom przed uszkodzeniem.

W tym wypadku dom posadowiono na płycie o grubości 30 cm, ponieważ cały budynek ma ważyć 250 t, czyli ok. 2,5 razy więcej od zwykłego.

Czytaj dalej Ściany fundamentowe i strop

Komentarze

(4)
Jan | 27.09.2013, 11:32
Dom podziemny to fajna sprawa tylko nie wiem czy w Polsce nie kojarzy się zbytnio z ziemianką - dość popularną formą podziemnego magazynku w minionych czasach.
Misiek | 27.09.2013, 11:33
Sam bym wybudował sobie ziemiankę - tylko ogrodu musi starczyć a z tym krucho :))
Wolski | 26.03.2019, 13:31
Vitam, Izolacja termiczna GRUNTU ? Jakis paradox widze w opisie .Cieplo z ziemi 14 C .Czyli odizoluje sie dom od tej stalej teperatury?. Za hydroizolacja jestem najbardziej na tak .
Wolski | 26.03.2019, 13:33
Vitam, Izolacja termiczna GRUNTU ? Jakis paradox widze w opisie .Cieplo z ziemi 14 C .Czyli odizoluje sie dom od tej stalej teperatury?. Za hydroizolacja jestem najbardziej na tak .
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie


Wybierz najlepszy materiał do ociepleń »


Czym różnią się materiały do izolacji poszczególnych elementów budynku? ZOBACZ »


Poznaj sposoby izolacji dachu płaskiego »

Jak wykonać ocieplenie w systemie ETICS?

Jaki materiał zastosować na dachu płaskim, zielonym, odwróconym, a jak na dachu pokrytym wcześniej papą termozgrzewalną?
czytaj dalej »

W przypadku budynków istniejących należy dokładnie sprawdzić jakość... czytaj dalej »

Uzyskaj tytuł mgr. inż. i uprawnienia budowlane!


Wiedza i umiejętności praktyczne zdobyte podczas studiów drugiego stopnia... ZOBACZ »


Jak zabezpieczyć budynek przed drganiami?

Skuteczna ochrona przed wilgocią »

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających klientów. czytaj dalej » W budynkach nowo wznoszonych barierę dla wody gruntowej stanowi hydroizolacja zewnętrzna ścian piwnic i... czytaj dalej »

Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr...  czytaj dalej »


Na czym polegają prace uszczelniające?

Wszystko o izolacji instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych »

Prace uszczelniające mają na celu odcięcie niebezpiecznych materiałów, substancji lub po prostu... czytaj dalej » Produkty przeznaczone do instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, jak i... czytaj dalej »

Chemia budowlana - porady ekspertów »


Masz wątpliwości i pytania jak rozwiązać Twój problem techniczny? Dobierz stosowną technologię do Twoich potrzeb... ZOBACZ »


Czego użyć do izolacji dachu?

Czym ocieplić piwnicę lub garaż?

Rozwiązaniem, które zapewnia optymalne zaizolowanie są... czytaj dalej » Izolacja stropów nad garażami podziemnymi musi spełniać wysokie wymagania akustyczne, cieplne i przeciwpożarowe... czytaj dalej »

Malowanie kafli krok po kroku »


Malowanie kafli to wciąż mało popularny sposób zmiany wystroju wnętrza... ZOBACZ »


Co warto wiedzieć o systemach natryskowych?

Jak zabezpieczyć budynek przed wilgocią?

Budynek ocieplony pianką jest szczelny akustycznie a przede wszystkim...
czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury. czytaj dalej »

Planujesz wymianę dachu? Sprawdź »


Dzięki lekkości dachówek nie ma potrzeby wzmacniania Twojej starej struktury dachowej. W niektórych przypadkach jest nawet... ZOBACZ »


Elewacja, która wygląda jak drewno, marmur czy kamień »

Szukasz pomysłu na wykończenie elewacji? Sprawdź

Ładna fasada stanowi wizerunek budynku. Estetyczny wygląd elewacji często...
czytaj dalej »

Tynki cienkowarstwowe tworzą ochronno-dekoracyjną zewnętrzną warstwę o wysokiej odporności na... czytaj dalej »

Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
7/8/2020

Aktualny numer:

Izolacje 7/8/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Tarasy wentylowane
  • - Zastosowanie kruszyw lekkich
Zobacz szczegóły
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Flowcrete Polska Sp. z o.o.
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Jesteśmy producentem i dystrybutorem materiałów do wykonywania bezspoinowch posadzek żywicznych -...
Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Trudno wyobrazić sobie nowoczesny dom bez jego wizytówki, czyli balkonu lub tarasu. Elementy te stanowią dodatkową powierzchnię, która pozwala na chwilę oddechu na...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.