____________________

Bezpłatny newsletter portalu IZOLACJE.com.plJesteś pracownikiem firmy budowlanej albo projektantem/ architektem? Specjalizujesz się w dziedzinie izolacji lub studiujesz budownictwo?

Jeśli jesteś związany z szeroko pojętą branżą izolacyjną lub budowlaną, możesz łatwo zyskać dostęp do fachowych artykułów i najnowszych informacji z branży.

Zamów bezpłatny newsletter portalu IZOLACJE.com.pl >

CZYTELNIKU

Odbierz bezpłatne wydanie miesięcznika IZOLACJE [PDF] 

 

Dom podziemny

Powrót do przeszłości w budownictwie ekologicznym
mgr inż. Marek Kamieniarz  |  12.04.2011  |  3
Gotowy dom podziemny w Cumbrii
Gotowy dom podziemny w Cumbrii
www.theundergroundhouse.org.uk

Budownictwo podziemne jest oszczędne i ekologiczne. Dom może harmonijnie współgrać z otoczeniem. W Polsce ta technologia jest jeszcze mało znana.

Podziemny dom

Za prekursora architektury podziemnej uważa się architekta Malcolma Wellsa, który w reakcji na wybudowanie w okolicy jego biura sześciopasmowej autostrady najpierw postawił mur odgradzający, a następnie przeniósł biuro pod ziemię.

Na środku podwórka wykopanego trzy metry pod ziemią postawił dom o szklanych ścianach z dachem pokrytym metrową warstwą ziemi. Na dachu ułożył tony liści, które posłużyły jako kompost i zamieniły dach w łąkę.

Wells od tej pory projektował już tylko domy podziemne:

  • domy mieszkalne,
  • biura,
  • stacje benzynowe.

Pomysł został podchwycony przede wszystkim przez hippisów, którzy zapragnęli żyć bliżej natury. Swoje domy postanowili ukrywać w pustynnych piaskach Arizony. Tak właśnie zamieszkał Mike Oehler – hipis z Idaho, który wybudował swój dom za 50 dolarów i opisał go w swojej książce.

Dom powstał w 1971 r. i miał powierzchnię 36 m². Metoda, którą zastosował, była bardzo prosta: wykopał jamę w zboczu, zagłębił w ziemi słupy, obił je drewnem, opakował całość z zewnątrz folią z polietylenu i zasypał ziemią.

Cztery lata później dom za 50 dolarów Oehler zamienił na dom za 500 dolarów – zbudował na jego tyłach patio, które stało się dodatkowym źródłem światła i jednocześnie ogrodem.

O zaletach budynku Oehler mówił w następujący sposób:

„Ciepły zimą, chłodny latem, cieszy oko, jasny, z pięknym widokiem, niewidoczny z daleka, tani w budowie i użytkowaniu”.

Mimo że w domu nie było bieżącej wody i elektryczności, jego projekt i porady autora zawarte w książce znalazły wielu naśladowców.

W latach 80. pojedyncze ziemianki powstały w Anglii, Francji i Holandii. W 1994 r. we Francji architekt Dominique Perrault, autor m.in. Francuskiej Biblioteki Narodowej, wybudował dom pod ziemią i w nim zamieszkał.

W Polsce metoda budowania pod ziemią jest praktycznie nieznana. Dopiero w 2008 r. rozpoczęła się budowa pod Bełchatowem pierwszego domu ukrytego w ziemi. Jego projektantem jest Zdzisław Bolanowski – malarz i rzeźbiarz.

Budowla składa się z 5 mieszkań, garaży i pomieszczeń gospodarczych, a ukryta jest w skarpie na głębokości 3 m. Ściana południowa będzie częściowo odsłonięta i będzie miała okna. W budynku ma być zainstalowane ogrzewanie podłogowe oraz pompa ciepła, planowane jest zamontowanie wyższych okien, aby światło dzienne bez trudu docierało w głąb pomieszczeń od strony południowej [1].
Inny projekt domu podziemnego powstał w katowickiej pracowni znanego z kontrowersyjnych pomysłów architekta Roberta Koniecznego, jednak nie został on jeszcze zrealizowany. Nowatorstwo tego domu polega na tym, że wjazd jest ukryty w ziemi i zamaskowany ruchomą klapą o wymiarach 8×20 m, pokrytą trawą. Takie zastosowanie będzie pierwsze na świecie.

Trudno powiedzieć, czy dom w ziemi sprawdzi się w surowszym polskim klimacie, jednak obydwa projekty przyczynią się niewątpliwie do popularyzacji ekologicznego i energooszczędnego budownictwa, jakim jest budownictwo podziemne.

Zalety i wady budownictwa podziemnego

Domy podziemne przede wszystkim nie psują krajobrazu, lecz harmonijnie współgrają z otoczeniem. Są częściowo zagłębione, najczęściej w zboczu góry, pokryte warstwą ziemi i roślin lub całkowicie schowane pod ziemią. Często mają atrium, przez które wpada światło. Wbrew skojarzeniom z wilgotną piwnicą pomieszczenia w takich domach są jasne, ponieważ zazwyczaj jedna strona budynku lub jego dach wykonane są ze szkła.

Hydroizolacje

Hydroizolacje podziemnych części budynków i budowli

Masy KMB do hydroizolacji fundamentów

Zawilgocenie muru a skuteczność iniekcyjnej przepony hydroizolacyjnej

Taras nadziemny – między teorią a praktyką

Uszczelnienie zespolone (podpłytkowe) z materiałów stosowanych w postaci ciekłej

Renowacja fundamentów – błędy i zaniedbania

Często w dachu wyciętych jest kilka dość dużych otworów, na których wznoszą się szklane piramidy. Spełniają one podwójną funkcję: są źródłem naturalnego światła oraz stanowią zbiornik energii słonecznej. Dzięki takiemu rozwiązaniu znacznie spada wykorzystanie energii, dom nie jest też narażony na huśtawki temperatury wynikające ze zmiany pogody.

Sekret leży w stałej temperaturze ziemi. Gdy na zewnątrz temperatura wynosi 0°C, w odizolowanym betonem domu podziemnym będzie równa ok. 14°C w zależności od strefy geograficznej.

Badania uniwersytetu w Bath przeprowadzone w Mole Manor, jednym z pierwszych domów podziemnych w Anglii, dowiodły, że zużywa on średnio 25% energii potrzebnej do ogrzania domu naziemnego.

Domy podziemne mogą być w 100% samowystarczalne energetycznie.

Bez pieców, prądu elektrycznego nie przyczyniają się do emisji dwutlenku węgla. Tak jest w przypadku skupiska domów wybudowanych w angielskim Hockerton. Energię zapewniają im słońce przez baterie słoneczne i wiatr przez turbiny wiatrowe, natomiast źródłem wody pitnej jest filtrowana deszczówka. Woda używana do mycia i prania powraca rurami do toalety, a następnie jest filtrowana przez oczyszczalnię trzcinową, która znajduje się w stawie.

Wadą tego rozwiązania może być wlewanie setek ton betonu pod ziemię, jednak na razie nie ma lepszego rozwiązania. Obecnie praktycznie w każdym naziemnym domu fundamenty i konstrukcja wykonane są z betonu. Następną przeszkodą może być bariera psychologiczna przed zamieszkaniem w tak nietypowych warunkach, choć życie pod ziemią jest równie stare jak sama ludzkość.

Pierwszy dom podziemny w Cumbrii

Budynki w ziemi, obecnie awangardowe i niekonwencjonalne, nie mają jeszcze dużej rzeszy zwolenników. W Wielkiej Brytanii takich budynków jest zaledwie 30. Jeden z nich powstał w pięknej i dzikiej krainie leżącej pomiędzy Preston a Carlise przy autostradzie M6, w nieużywanym od ponad stu lat kamieniołomie piaskowca w dolinie Eden. Budynek jest wpasowany w naturalny kształt nieczynnego kamieniołomu.

Ekologiczny dom z trzema sypialniami został wkomponowany w zbocze i przykryty tonami ziemi. Aby zapewnić w budynku możliwie dużo światła, architekt zaproponował wykonanie południowej elewacji całkowicie ze szkła. Budynek składa się z dwóch kondygnacji. Sypialnie znajdują się na parterze za wielkim krytym atrium, pokoje dzienne na górze. W głębi domu, gdzie może być ciemno, zainstalowano świetliki, które doprowadzają światło do pomieszczeń w głębi domu. Dzięki takiemu rozkładowi z głównego poziomu mieszkalnego roztacza się wspaniały widok na panoramę pobliskiej doliny.

W budynku nie będzie ogrzewania, gdyż nie będzie ono potrzebne. Zaprojektowano grubą izolację termiczną, która ma zagwarantować utrzymanie odpowiedniej temperatury.

Przygotowanie terenu pod budowę

Budowę domu rozpoczęto od przygotowania miejsca dla budynku, tzn. pogłębiono istniejącą wnękę kamieniołomu do wymiarów projektowanego budynku – usunięto ok. 70 m² nawierzchni i wkopano się 3 m w głąb ziemi. Ze względu na wykorzystanie ciężkiego sprzętu ta faza prac ziemnych była dość kosztowna, dlatego musiała być wykonana dość szybko i sprawnie.

 dom podziemny

                                                    Końcowy etap budowy domu, fot. www.theundergroundhouse.org.uk

Izolacja termiczna na gruncie i hydroizolacja

Na dnie wykopu ułożono kilkucentymetrową wylewkę z chudego betonu, a następnie izolację termiczną, którą stanowi 30-centymetrowa warstwa polistyrenu ekstrudowanego (XPS). Na izolacji termicznej ze szczególną starannością ułożono warstwę hydroizolacji. Jest to bardzo ważne, ponieważ po zasypaniu budynku ziemią nie ma możliwości jego naprawy, więc każdy przeciek może mieć katastrofalne skutki. Starannym wykonaniem hydroizolacji zajęła się wyspecjalizowana firma wykonawcza.

Płyta fundamentowa

Na tak wykonanej izolacji ułożono zbrojenie płyty fundamentowej. Fundamenty to bardzo ważna część domu, ponieważ przenoszą na grunt wszystkie obciążenia z budynku. Od sposobu ich zaprojektowania i wykonania zależy więc trwałość, a czasem i bezpieczeństwo całego domu.

Płyta fundamentowa rozkłada ciężar budynku na całą powierzchnię zabudowy, dzięki czemu na każdy centymetr obciążonego gruntu przypada znacznie mniejszy nacisk. Z tych względów tę metodę fundamentowania stosuje się wtedy, gdy podłożem są grunty o małej nośności. Jest to dobre rozwiązanie także wtedy, gdy występują niejednorodne warunki gruntowe. Taki typ podłoża powoduje bowiem nierównomierne osiadanie budynków. Płyta fundamentowa może wtedy uchronić dom przed uszkodzeniem.

W tym wypadku dom posadowiono na płycie o grubości 30 cm, ponieważ cały budynek ma ważyć 250 t, czyli ok. 2,5 razy więcej od zwykłego.

Czytaj dalej Ściany fundamentowe i strop

Polecamy:

Wady polskich dachów, cz. 2 - przykładyWady polskich dachów, cz. 2 – zobacz >

 

Nowe PRODUKTY!
Przemysłowa brama segmentowa

Prodex – aktualne przedsięwzięcia prowadzone w ramach firmy

Nowości Fakro
Izolacja stropów garaży

Dach wentylowany

Niezawodne rynny

Pobierz darmowe e-booki

I

Jeśli jesteś związany z szeroko pojętą branżą izolacyjną lub budowlaną, możesz łatwo zyskać dostęp do fachowych artykułów i najnowszych informacji.

Odbierz bezpłatny newsletter serwisu www.izolacje.com.pl.

 

NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE!
System izolacji wewnętrznej ścian – Superwand DS®


Wymagania w zakresie EP a izolacyjność termiczna przegród

Gładź czy masa szpachlowa?

Izolacje podłóg na gruncie

Komentarze

(3)
Jan | 27.09.2013, 11:32
Dom podziemny to fajna sprawa tylko nie wiem czy w Polsce nie kojarzy się zbytnio z ziemianką - dość popularną formą podziemnego magazynku w minionych czasach.
Misiek | 27.09.2013, 11:33
Sam bym wybudował sobie ziemiankę - tylko ogrodu musi starczyć a z tym krucho :))
Czytelnik | 27.09.2013, 11:38
Fajne rozwiązanie - widziałem ostatnio film o całych miastach podziemnych w Australii - chyba na Discovery albo National Geographic
   1 / 1   
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Zamów bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę
10/2014

Aktualny numer:

Izolacje 10/2014
W miesięczniku m.in.:
  • - Zastosowanie krystalicznych zapraw uszczelniających
  • - Balkony oszklone jako systemy szklarniowe cz. 3
Zobacz szczegóły
TIKAL POLSKA Sp. z o.o. TIKAL POLSKA Sp. z o.o.
TIKAL POLSKA oferuje pod marką INJECTOR : szeroką paletę odpowiednich iniektorów (pakery iniekcyjne), pompy profesjonalne...
POLECANE PUBLIKACJE
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna, nr KRS: 0000439720. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.